Eksport żywności z Polski do Wielkiej Brytanii po Brexicie wymaga spełnienia szeregu wymagań formalnych, które w 2025 roku zostały znacząco zaostrzone. Produkty zwierzęce i roślinne podlegają obowiązkowej kontroli w punktach Border Control Post (BCP), a eksporterzy muszą zgłaszać przesyłki z wyprzedzeniem przez system IPAFFS. W tym przewodniku znajdziesz wszystkie wymagania dla eksportu żywności do UK w 2026 roku — od certyfikatów EHC, przez zgłoszenia IPAFFS, aż po procedury kontroli sanitarno-fitosanitarnych (SPS) i wymagania dotyczące etykietowania. Poznaj podstawy celne UK i przygotuj swoją firmę na eksport.
1. Jakie produkty żywnościowe wymagają specjalnych dokumentów?
Zakres wymagań zależy przede wszystkim od kategorii produktu. Poniższa tabela przedstawia podział według kategorii towarowej i wymaganych dokumentów.
| Kategoria produktu | Przykłady | EHC | IPAFFS | Phytosanitary |
|---|---|---|---|---|
| Produkty zwierzęce | Mięso, nabiał, jaja, ryby, miód | Wymagany | Wymagany | Nie dotyczy |
| Produkty roślinne (wysokiego ryzyka) | Owoce, warzywa, zboża, rozsada | Nie wymagany | Wymagany | Wymagany |
| Żywność przetworzona (ze składnikami zwierzęcymi) | Wędliny, pasztety, wyroby z jaj | Wymagany | Wymagany | Nie dotyczy |
| Żywność przetworzona (niezwierzęca) | Konserwy warzywne, dżemy, makarony | Nie wymagany | Od X 2024 | Nie dotyczy |
| Pieczywo i wyroby cukiernicze | Chleb, biszkopty, czekolada | Zależy od składu | Losowo | Nie dotyczy |
2. EHC — Export Health Certificate
Czym jest EHC?
Oficjalny dokument weterynaryjny potwierdzający, że produkty zwierzęce spełniają standardy zdrowotne i weterynaryjne obowiązujące w Wielkiej Brytanii.
Kto wystawia?
Urzędowy lekarz weterynarii (Official Veterinarian) w Polsce — przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii (PIW) lub Inspekcję Sanitarną (Sanepid) dla niektórych kategorii.
Kiedy wymagany?
Przy każdej przesyłce mięsa, nabiału, jaj, przetworów mięsnych, niektórych ryb i produktów akwakultury.
Koszt i ważność
Szacunkowo 50–200 PLN za świadectwo (zależy od województwa i rodzaju produktu). Ważność: zazwyczaj 10–30 dni od daty wystawienia.
Jak uzyskać EHC — krok po kroku
-
Skontaktuj się z Powiatowym Inspektoratem Weterynarii (PIW) właściwym dla miejsca produkcji lub wysyłki towaru.
-
Złóż wniosek z danymi przesyłki: rodzaj produktu, kod HS, ilość, dane eksportera i importera UK, planowana data wysyłki.
-
Zorganizuj inspekcję — urzędowy weterynarz może wymagać kontroli zakładu lub partii towaru przed wystawieniem certyfikatu.
-
Odbierz EHC (w formie papierowej lub elektronicznej przez system TRACES NT) i dołącz do dokumentów celnych.
-
Przekaż importer UK skan EHC przed wysyłką — potrzebny do zgłoszenia IPAFFS minimum 24h przed przybyciem.
3. IPAFFS — Import of Products, Animals, Food and Feed System
IPAFFS to brytyjski system informatyczny służący do pre-notyfikacji przesyłek żywności, pasz i zwierząt wchodzących do Wielkiej Brytanii. Zastąpił wcześniejszy system TRACES w relacji EU–UK.
| Kategoria towaru | Obowiązek od | Termin zgłoszenia |
|---|---|---|
| Produkty zwierzęce (mięso, nabiał, ryby) | Październik 2021 | Min. 24h przed przybyciem |
| Rośliny wysokiego ryzyka (owoce, warzywa) | Styczeń 2022 | Min. 4h przed przybyciem (lub 1 dzień roboczy) |
| Pozostałe rośliny i żywność niezwierzęca | Październik 2024 | Min. 4h przed przybyciem |
Kto składa zgłoszenie IPAFFS?
Zgłoszenie w systemie IPAFFS składa importer w UK lub jego agencja celna. Eksporter polski nie posiada bezpośredniego dostępu do systemu — musi jednak dostarczyć importerowi wszystkie niezbędne dokumenty przed wysyłką:
- Export Health Certificate (EHC) — dla produktów zwierzęcych
- Phytosanitary Certificate — dla produktów roślinnych wysokiego ryzyka
- Faktura handlowa (commercial invoice)
- Packing list ze szczegółową specyfikacją towaru
- Numer rejestracyjny pojazdu lub kontenera
4. Kontrole SPS — Sanitary and Phytosanitary
Od 30 kwietnia 2024 roku Wielka Brytania wprowadził obowiązkowe kontrole SPS (Sanitary and Phytosanitary) dla importu żywności i produktów rolnych z UE. Jest to element systemu BTOM (Border Target Operating Model).
Punkty BCP (Border Control Post)
Kontrole SPS odbywają się wyłącznie w wyznaczonych punktach Border Control Post:
| BCP | Obsługuje | Typ kontroli |
|---|---|---|
| Dover Cargo Terminal | Transport drogowy RoRo | Dokumenty + fizyczna |
| Heathrow (T4) | Cargo lotnicze | Dokumenty + fizyczna |
| Tilbury (Port of London) | Kontenery morskie | Dokumenty + fizyczna |
| Coventry (BCP) | Cargo lotnicze śródlądowe | Dokumenty |
| Manchester Airport | Cargo lotnicze | Dokumenty + fizyczna |
Częstotliwość kontroli w 2026 roku
Produkty zwierzęce — wysokiego ryzyka
100% kontroli dokumentów
50% kontroli fizycznych (inspekcja towaru)
50% kontroli tożsamości
Rośliny — wysokiego ryzyka
Do 100% kontroli dokumentów i fitosanitarnych
Stawka zależy od historii ryzyka dla danego produktu i kraju
Żywność niezwierzęca — niskie ryzyko
1–10% losowych kontroli
Przeważnie kontrola dokumentów bez fizycznej inspekcji towaru
Czas trwania kontroli
Kontrola dokumentów: 2–4 h
Kontrola fizyczna: do 24 h
Planuj z zapasem dla produktów chłodniczych!
Szczegółowe informacje o zmianach przepisów znajdziesz w artykule: zmiany celne UK 2025–2026.
5. Wymagania dotyczące etykiet produktów żywnościowych w UK
Od 1 stycznia 2021 roku produkty żywnościowe eksportowane do UK muszą spełniać brytyjskie, a nie unijne wymagania etykietowania. Kluczowe różnice:
| Element etykiety | Wymaganie UK (post-Brexit) |
|---|---|
| Język | Angielski obowiązkowy (tłumaczenie polskich etykiet wymagane) |
| Adres importera | Pełny adres importera UK — wymagany bezpośrednio na etykiecie |
| Oznaczenie żywności organicznej | „UK Organic” zamiast logo EU Organic |
| Data przydatności | Format DD/MM/YYYY lub „Best before” / „Use by” |
| Alergeny | 14 alergenów wyróżnionych czcionką (bold) lub kontrastowym kolorem |
| Oznaczenie sprzętu food-grade | „UKCA” zamiast „CE” (dla urządzeń i opakowań kontaktujących się z żywnością) |
| Wartości odżywcze | Tabela odżywcza wymagana — w jednostkach metrycznych (kcal, g) |
6. Kody HS dla typowych produktów żywnościowych
Właściwa klasyfikacja taryfowa (kod HS/CN) jest niezbędna do prawidłowego wypełnienia dokumentów celnych i określenia ewentualnych ceł. Poniżej najczęściej używane kody dla polskiego eksportu żywności do UK:
- 0201–0202 Mięso wołowe (świeże/chłodzone i mrożone)
- 0203 Mięso wieprzowe
- 0207 Mięso drobiowe (kurczak, indyk)
- 0302–0304 Ryby (świeże, mrożone, filety)
- 0401–0406 Nabiał (mleko, śmietana, jogurt, sery, masło)
- 0407–0408 Jaja i produkty jajeczne
- 0701–0709 Warzywa świeże i chłodzone
- 0710 Warzywa mrożone
- 0801–0814 Owoce i orzechy świeże
- 1601–1602 Przetwory mięsne (wędliny, kiełbasy, pasztety)
- 1901–1905 Pieczywo, wyroby cukiernicze, makarony, wyroby zbożowe
- 2001–2009 Warzywa i owoce przetworzone (konserwy, dżemy, soki)
- 2101–2106 Przetwory spożywcze różne (ekstrakt kawy, drożdże, sosy)
Szczegółowe ceny odprawy celnej zależą m.in. od kodu HS i kategorii ryzyka towaru.
7. Koszty odprawy celnej żywności do UK
Orientacyjne widełki cenowe (2026)
od 45 £ do 120 £
wliczone w usługę
od 50 £
od 45 £ do 150 £
*Podane widełki są orientacyjne — dokładna wycena po przesłaniu dokumentów. Disclaimer: Podane widełki cenowe są orientacyjne. Dokładna wycena zależy od rodzaju towaru, wartości przesyłki, liczby pozycji celnych i wymagań dokumentacyjnych.
Kompleksową obsługę celną eksportu żywności do UK zapewnia Easy Clearance — agencja celna UK.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Eksportujesz żywność do UK?
Pomożemy Ci przez cały proces: od doboru kodów HS, przez EHC i IPAFFS, po odprawę celną i GMR.