Eksport żywności do UK — wymagania, EHC, IPAFFS i kontrole SPS 2026

Eksport żywności z Polski do Wielkiej Brytanii po Brexicie wymaga spełnienia szeregu wymagań formalnych, które zaostrzono w 2024 roku wraz z wdrożeniem modelu BTOM. Produkty zwierzęce i roślinne (w zależności od kategorii ryzyka) mogą podlegać kontrolom w punktach Border Control Post (BCP), a przesyłki trzeba zgłaszać z wyprzedzeniem (robi to importer w UK) przez system IPAFFS. W tym przewodniku znajdziesz wszystkie wymagania dla eksportu żywności do UK w 2026 roku — od certyfikatów EHC, przez zgłoszenia IPAFFS, aż po procedury kontroli sanitarno-fitosanitarnych (SPS) i wymagania dotyczące etykietowania. Zobacz też, co importer powinien sprawdzić po BTOM, i przygotuj swoją firmę na eksport.

1. Jakie produkty żywnościowe wymagają specjalnych dokumentów?

Zakres wymagań zależy przede wszystkim od kategorii produktu. Poniższa tabela przedstawia podział według kategorii towarowej i wymaganych dokumentów.

Powiększ

2. EHC — Export Health Certificate

Jak uzyskać EHC — krok po kroku

1. Skontaktuj się z Powiatowym Inspektoratem Weterynarii (PIW) właściwym dla miejsca produkcji lub wysyłki towaru.

2. Złóż wniosek z danymi przesyłki: rodzaj produktu, kod HS, ilość, dane eksportera i importera UK, planowana data wysyłki.

3. Zorganizuj inspekcję — urzędowy weterynarz może wymagać kontroli zakładu lub partii towaru przed wystawieniem certyfikatu.

4. Odbierz EHC (w formie papierowej lub elektronicznej przez system TRACES NT) i dołącz do dokumentów celnych.

5. Przekaż importer UK skan EHC przed wysyłką — potrzebny do zgłoszenia IPAFFS, które dla produktów zwierzęcych składa się co najmniej 1 dzień roboczy przed przybyciem.

3. IPAFFS — Import of Products, Animals, Food and Feed System

IPAFFS to brytyjski system informatyczny służący do pre-notyfikacji przesyłek żywności, pasz i zwierząt wchodzących do Wielkiej Brytanii. To system po stronie brytyjskiej — świadectwa EHC wystawia się po stronie UE (np. w systemie TRACES NT), a powiadomienie w IPAFFS składa importer w UK.

• Produkty pochodzenia zwierzęcego z UE — zgłoszenie (CHED) w IPAFFS co najmniej 1 dzień roboczy przed przybyciem do punktu wjazdu (GOV.UK).
• Rośliny i produkty roślinne wysokiego ryzyka oraz średniego ryzyka A — pre-notyfikacja w IPAFFS co najmniej 4 godziny robocze przed przybyciem przy transporcie lotniczym i RoRo oraz 1 dzień roboczy przy pozostałych przewozach (GOV.UK).
• Zakres obowiązków zależy od kategorii ryzyka towaru według BTOM — sprawdź ją dla każdego produktu.

Kto składa zgłoszenie IPAFFS?

Zgłoszenie w systemie IPAFFS składa importer w UK lub jego agencja celna. Eksporter polski nie posiada bezpośredniego dostępu do systemu — musi jednak dostarczyć importerowi wszystkie niezbędne dokumenty przed wysyłką:

• Export Health Certificate (EHC) — dla produktów zwierzęcych
• Phytosanitary Certificate — dla produktów roślinnych wysokiego ryzyka
• Faktura handlowa (commercial invoice)
• Packing list ze szczegółową specyfikacją towaru
• Numer rejestracyjny pojazdu lub kontenera

4. Kontrole SPS — Sanitary and Phytosanitary

Od 30 kwietnia 2024 roku Wielka Brytania stosuje kontrole dokumentacyjne i fizyczne SPS (Sanitary and Phytosanitary) dla importu żywności i produktów rolnych z UE. Jest to element systemu BTOM (Border Target Operating Model).

Gdzie i jak często odbywają się kontrole

Kontrole dokumentacyjne, tożsamości i fizyczne przeprowadza się w wyznaczonych punktach Border Control Post (BCP) właściwych dla miejsca wjazdu. Częstotliwość kontroli zależy od kategorii ryzyka towaru określonej w BTOM. Po złożeniu zgłoszenia IPAFFS przekazuje wstępną ocenę ryzyka, a jeśli przesyłka wymaga kontroli, importer (gdy przewoźnik nie korzysta z GVMS) otrzymuje wiadomość SMS i e-mail na 2 godziny przed szacowanym przybyciem do Wielkiej Brytanii (GOV.UK). Przy towarach chłodzonych planuj transport z zapasem czasu na ewentualną kontrolę.

Planowane uproszczenia opisujemy w artykule o umowie SPS między UK a UE — do czasu jej wdrożenia obowiązują kontrole opisane powyżej. Zasady zgłoszeń znajdziesz też w poradniku kto musi złożyć zgłoszenie IPAFFS.

5. Wymagania dotyczące etykiet produktów żywnościowych w UK

Od 1 stycznia 2021 roku produkty żywnościowe eksportowane do UK muszą spełniać brytyjskie, a nie unijne wymagania etykietowania. Kluczowe różnice:

6. Kody HS dla typowych produktów żywnościowych

Właściwa klasyfikacja taryfowa (kod HS/CN) jest niezbędna do prawidłowego wypełnienia dokumentów celnych i określenia ewentualnych ceł. Poniżej najczęściej używane kody dla polskiego eksportu żywności do UK:

• 0201–0202 Mięso wołowe (świeże/chłodzone i mrożone)
• 0203 Mięso wieprzowe
• 0207 Mięso drobiowe (kurczak, indyk)
• 0302–0304 Ryby (świeże, mrożone, filety)
• 0401–0406 Nabiał (mleko, śmietana, jogurt, sery, masło)
• 0407–0408 Jaja i produkty jajeczne
• 0701–0709 Warzywa świeże i chłodzone
• 0710 Warzywa mrożone
• 0801–0814 Owoce i orzechy świeże
• 1601–1602 Przetwory mięsne (wędliny, kiełbasy, pasztety)
• 1901–1905 Pieczywo, wyroby cukiernicze, makarony, wyroby zbożowe
• 2001–2009 Warzywa i owoce przetworzone (konserwy, dżemy, soki)
• 2101–2106 Przetwory spożywcze różne (ekstrakt kawy, drożdże, sosy)

Szczegółowe ceny odprawy celnej zależą m.in. od kodu HS i kategorii ryzyka towaru.

7. Koszty odprawy celnej żywności do UK

Cen usług nie podajemy w artykule — zasady wyceny i aktualne stawki znajdziesz na stronie ile kosztuje odprawa celna. Cena zależy m.in. od liczby pozycji celnych, kodu HS i kategorii ryzyka towaru. Pamiętaj też o kosztach osób trzecich, które nie są ceną agencji, np. opłacie za świadectwo weterynaryjne (ustala ją organ wystawiający) i opłacie Common User Charge za kontrole SPS — zobacz Common User Charge.

Kompleksową obsługę celną eksportu żywności do UK zapewnia Easy Clearance — agencja celna UK. Masz konkretny towar? Napisz do nas przed pierwszą wysyłką.

Najczęstsze pytania