Alles over het ATA-carnet: aanvragen, gebruiken en afsluiten

Een ATA-carnet is een internationaal douanedocument, het “paspoort voor goederen”, waarmee je handelsmonsters, beroepsmateriaal of beursgoederen tijdelijk naar het buitenland brengt en weer terughaalt zonder daar invoerrechten en btw te betalen. In Nederland vraag je het aan bij de Kamer van Koophandel (KVK); het is maximaal een jaar geldig. Voor het VK is het carnet sinds 1 juni 2026 volgens KVK volledig digitaal.

Waarvoor gebruik je een ATA-carnet?

Volgens KVK accepteren zo’n 80 landen het ATA-carnet op grond van de ATA-conventie. Het is bedoeld voor drie groepen goederen, die je weer mee terugneemt (KVK: Zo gebruik je een ATA-carnet):

• Handelsmonsters om te laten zien hoe een product werkt of eruitziet.
• Tentoonstellingsmateriaal voor beurzen, tentoonstellingen, sportevenementen en congressen, inclusief spullen voor de inrichting van je stand.
• Beroepsmateriaal voor werk ter plaatse, zoals foto-, video- en filmapparatuur, muziekinstrumenten, toneelspullen of gereedschap voor onderhoud en service.

Het carnet bevat vellen voor uitvoer, invoer, wederuitvoer, wederinvoer en doorvoer, en vervangt per grens afzonderlijke aangiften en een borgstelling voor de rechten; de kamer die het carnet afgeeft staat garant. Er is één uitzondering voor het VK: zendingen die als vracht worden vervoerd, moeten soms in CDS worden aangegeven met formulier C21e (uitvoer) of C21i (invoer) (GOV.UK: How to use your ATA Carnet).

Welke goederen dekt een carnet niet?

HMRC geeft aan dat je bij invoer in het VK onder meer niet kunt dekken (GOV.UK: Find out which goods an ATA Carnet will cover):

• goederen voor bewerking of reparatie, en goederen die op een veiling worden verkocht;
• alcoholhoudende dranken, tabaksproducten en brandstof voor verbruik;
• vervoermiddelen voor particulier of commercieel vervoer, behalve in bepaalde gevallen zoals beurs- of testvoertuigen; zie voor Britse voertuigen the CPD carnet (EN);
• postzendingen, containers, pallets en verpakkingsmateriaal.

Goederen waarvoor verboden, beperkingen of vergunningen gelden, bijvoorbeeld goederen voor tweeërlei gebruik, hebben nog altijd de vereiste vergunningen nodig. Elk land past eigen regels toe; controleer vóór vertrek de landenlijst van KVK.

Een ATA-carnet aanvragen bij KVK

Volgens KVK vraag je het digitale en het papieren carnet online aan; je maakt eerst een account aan op e-ata.nl. Is de aanvraag compleet, dan ontvang je het document binnen drie tot vijf werkdagen per aangetekende post. Voor het digitale carnet download je de gratis ATA Carnet-app van de ICC en ontvang je van KVK een Carnet ID en een toegangscode. Je betaalt aanvraagkosten en een premie die afhangt van de waarde van de goederen; de actuele bedragen staan in het tarievenoverzicht van KVK. Maak per artikel een duidelijke omschrijving met merk, type en serienummer, zodat de douane de goederen eenvoudig herkent.

Geldig maken en gebruiken

1. Vóór vertrek: de Nederlandse Douane maakt het carnet geldig. Bij een papieren carnet controleert ze de goederen en zet ze een stempel en handtekening; bij het digitale carnet bevestigt de douane dit in de app met een code. Een ongeldig carnet leidt ertoe dat het bestemmingsland je goederen weigert of dat je alsnog rechten en btw betaalt.
2. Invoer in het bestemmingsland: de douane daar registreert de invoer.
3. Wederuitvoer: bij vertrek uit het land van invoer wordt de wederuitvoer vastgelegd. Dat is een belangrijk bewijs dat de goederen daar weg zijn.
4. Wederinvoer in Nederland: dit sluit de tijdelijke invoer af.
5. Afsluiten: een papieren carnet met alle stroken en ongebruikte vellen stuur je per aangetekende post terug naar KVK, ook als de geldigheid is verstreken. Bij het digitale carnet gebeurt de controle digitaal en hoef je niets terug te sturen.

ATA-carnet en het VK: wat geldt er extra?

Het VK is sinds de Brexit een eigen douanegebied. Volgens KVK is het ATA-carnet voor het VK, Noorwegen en Zwitserland sinds 1 juni 2026 volledig digitaal; je hebt voor die landen geen papieren document meer nodig. In het VK staat de London Chamber of Commerce and Industry garant voor Britse carnets (GOV.UK: Apply for an ATA Carnet). Bij ro-ro-routes via de Britse GVMS-poorten moet je daarnaast een GMR (Goods Movement Reference) aanmaken: het carnet vervangt de GMR niet. HMRC verlangt bij Dover en Eurotunnel dat vervoerders een GMR hebben bij het verlaten van het VK én bij terugkeer (GOV.UK: Ports, border facilities and logistics). Lees hoe je een GMR krijgt in GMR uitgelegd, en meer over het digitale carnet in digitaal ATA-carnet (eATA).

Geen ATA-carnet mogelijk?

Is het bestemmingsland geen lid van de ATA-conventie of accepteert het carnet niet voor jouw doel, dan voer je de goederen tijdelijk uit zonder carnet. Voor vertrek doe je een uitvoeraangifte bij de Nederlandse Douane, met een duidelijke productlijst met merk-, type- en serienummers. In het bestemmingsland betaal je een borg of schiet je de rechten en btw voor, omdat je zonder carnet persoonlijk borg staat. Bij terugkomst meld je bij de Nederlandse Douane dat het om terugkerende goederen gaat; je betaalt dan geen invoerrechten, btw en accijns als dezelfde, onveranderde goederen binnen drie jaar terugkomen en je de eerdere uitvoeraangifte kunt tonen (KVK).

Veelgemaakte fouten

• Niet afgesloten carnet: geen stempel of bevestiging bij wederinvoer. Zonder dat bewijs kan een claim volgen.
• Te algemene omschrijving van de goederen: noem merk, type, serienummer, gewicht en waarde.
• Onvolledige route: noteer bij de aanvraag alle bestemmings- en doorvoerlanden; landen die niet op het carnet staan, kun je niet achteraf toevoegen.
• De GMR vergeten op GVMS-poorten in het VK.
• Termijn overschrijden: het bestemmingsland kan een kortere termijn voor wederuitvoer stellen dan de geldigheid van het carnet.
• Goederen die in het buitenland blijven (verkoop, vernietiging of diefstal): meld dat direct bij de douane van dat land, anders ontstaat een douaneschuld.

Wanneer helpt een douaneagentschap?

Wij zijn een douaneagentschap dat is geregistreerd in CDS, met een UK EORI-nummer. Het carnet is één schakel in een keten van formaliteiten: GMR, transit, veiligheidsaangifte en afhandeling in beide landen. Neem contact met ons op om te controleren of je reis extra documenten vereist. Hoe wij offreren en waarvan de kosten afhangen: wat kost douane-inklaring in het VK (EN).

Veelgestelde vragen