Reprezentacja bezpośrednia oznacza, że agent celny działa w imieniu i na rzecz klienta, który odpowiada za zgłoszenie. Przedstawiciel pośredni działa we własnym imieniu i odpowiada solidarnie z klientem za dług celny.
Spis treści
W skrócie
- Przy reprezentacji bezpośredniej agencja działa w imieniu i na rzecz klienta, który pozostaje stroną odpowiedzialną za zgłoszenie.
- Pełnomocnictwo (instrukcja) musi wskazywać, że przedstawiciel działa bezpośrednio.
- Przedstawiciel pośredni, działający we własnym imieniu, odpowiada solidarnie z klientem – to najważniejsza różnica.
- Dokumenty celne przechowuj w UK 4 lata, a dokumentację VAT co najmniej 6 lat.
Na czym polega reprezentacja bezpośrednia
Reprezentacja bezpośrednia oznacza, że agencja celna składa zgłoszenie w imieniu i na rzecz importera lub eksportera (w prawie unijnym: art. 18 Unijnego Kodeksu Celnego). Zgłoszenie dotyczy klienta, który jest stroną odpowiedzialną za jego poprawność i za należności. W reprezentacji pośredniej agencja działa we własnym imieniu, ale na rzecz klienta, i odpowiada solidarnie z nim za dług celny – szczegóły w artykułach Jak działa reprezentacja pośrednia oraz Przedstawiciel celny bezpośredni i pośredni – różnice i odpowiedzialność.
Rodzaj reprezentacji wskazuje się w zgłoszeniu (w kodzie statusu przedstawiciela) i w instrukcji dla agenta. Wytyczne HMRC wymagają, by pisemna instrukcja pokazywała, czy agent działa bezpośrednio czy pośrednio, a przedstawiciel nie może działać bez Twojego pisemnego upoważnienia (gov.uk – Appoint someone to deal with customs on your behalf). W UE przedstawiciel musi wykazać, że działa jako przedstawiciel, i mieć upoważnienie; w przeciwnym razie uznaje się, że działa we własnym imieniu (art. 18–19 UKC).
Kto za co odpowiada
Przy reprezentacji bezpośredniej to Ty jako importer lub eksporter odpowiadasz za prawdziwość danych w zgłoszeniu, wartość celną, klasyfikację i dowody pochodzenia. Wytyczne HMRC przypominają, że niezależnie od tego, kogo zatrudnisz, pozostajesz odpowiedzialny za należytą staranność w deklaracjach, a zakres odpowiedzialności agenta zależy też od umowy handlowej. HMRC wskazuje także, że przy reprezentacji bezpośredniej przedstawiciel w określonych okolicznościach nie odpowiada solidarnie. Agent odpowiada przede wszystkim za rzetelne wykonanie zleconej usługi. Dlatego zakres zlecenia i podział ról najlepiej spisać w umowie.
Co przygotować do zgłoszenia
- pełnomocnictwo wskazujące reprezentację bezpośrednią,
- numer EORI klienta – importer lub eksporter prowadzący działalność gospodarczą potrzebuje własnego numeru EORI w kraju odprawy (EORI w UE, EORI w UK); przy jednorazowych zgłoszeniach osób prywatnych zwykle nie jest potrzebny,
- fakturę handlową, dokument przewozowy (CMR, B/L lub AWB) i packing list,
- dowód pochodzenia, jeśli klient chce skorzystać ze stawki preferencyjnej (oświadczenie o pochodzeniu i REX),
- dodatkowe zezwolenia lub świadectwa dla towarów regulowanych.
Jak wygląda zgłoszenie krok po kroku
- Klient przekazuje komplet dokumentów i podpisuje pełnomocnictwo.
- Agencja ustala kod taryfowy i wartość celną (jak je ustalić).
- Przed przybyciem towaru składane jest zgłoszenie bezpieczeństwa: w UK ENS w systemie Safety and Security GB, a przy wjeździe do UE ENS w ICS2.
- Agencja składa zgłoszenie celne: w UK w CDS, w Polsce w systemie PUESC (AIS przy imporcie, AES przy eksporcie).
- Organ celny zwalnia towar albo prosi o dokumenty lub kontroluje przesyłkę (kontrole dokumentacyjne i fizyczne); po zwolnieniu klient otrzymuje potwierdzenie.
Jeśli deklaracja zawiera błąd, trzeba ją skorygować – zasady opisuje artykuł Korekta i unieważnienie zgłoszenia celnego, a konsekwencje błędów Kary celne dla firm.
Archiwizacja dokumentów
W UK deklaracje importowe i eksportowe oraz powiązane dokumenty przechowuje się co najmniej 4 lata, a dokumentację VAT co najmniej 6 lat (gov.uk – Archiving your trade documents). W UE dokumenty celne przechowuje się co najmniej 3 lata (art. 51 UKC), a dokumentację podatkową w Polsce zwykle dłużej. Jeśli korzystasz z agenta, pamiętaj, że to Ty odpowiadasz za informacje, które przekazał organom w Twoim imieniu.
Easy Clearance specjalizuje się w imporcie i eksporcie do UK. Chcesz ustalić, czy reprezentacja bezpośrednia jest dla Ciebie właściwa? Skontaktuj się z nami.
Podstawa prawna i źródła
- GOV.UK: Appoint someone to deal with customs on your behalf
- GOV.UK: Archiving your trade documents
- GOV.UK: Making an entry summary declaration
- Rozporządzenie (UE) nr 952/2013 (Unijny Kodeks Celny), art. 18, 19 i 51
Najczęstsze pytania
Czym różni się reprezentacja bezpośrednia od pośredniej w odprawie celnej?
W reprezentacji bezpośredniej agencja działa w imieniu i na rzecz importera lub eksportera, który pozostaje stroną odpowiedzialną za zgłoszenie. W reprezentacji pośredniej agencja działa we własnym imieniu i odpowiada solidarnie z klientem za dług celny.
Jakie dokumenty są potrzebne do zgłoszenia w trybie reprezentacji bezpośredniej?
Podstawowy zestaw to faktura handlowa, dokument przewozowy (CMR, B/L lub AWB), packing list, pełnomocnictwo wskazujące reprezentację bezpośrednią oraz dowód pochodzenia, jeśli klient chce stawki preferencyjnej. Dla towarów regulowanych mogą być wymagane dodatkowe zezwolenia lub świadectwa.
Czy firma bez numeru EORI może skorzystać z reprezentacji bezpośredniej?
Firma prowadząca działalność gospodarczą potrzebuje własnego numeru EORI w kraju odprawy, a agencja używa własnego. Osoba prywatna przy jednorazowych zgłoszeniach zwykle EORI nie potrzebuje.
Jak długo należy przechowywać dokumenty celne?
W UK deklaracje importowe i eksportowe przechowuje się co najmniej 4 lata, a dokumentację VAT co najmniej 6 lat. W UE dokumenty celne przechowuje się co najmniej 3 lata (art. 51 UKC), a dokumentację podatkową w Polsce zwykle dłużej.
Co grozi za błędy w deklaracji złożonej w trybie reprezentacji bezpośredniej?
Błędy mogą skutkować zatrzymaniem towaru, dopłatą cła i VAT z odsetkami oraz karami, a przy reprezentacji bezpośredniej odpowiedzialność za poprawność zgłoszenia ponosi co do zasady klient jako zleceniodawca. Błąd należy skorygować bez zwłoki.
Powiązane poradniki
Masz podobną sprawę? Zapytaj agencję celną
Opisz towar lub pojazd, trasę i termin. Odpowiadamy w dni robocze, zwykle tego samego dnia.
Coś poszło nie tak. Spróbuj ponownie albo napisz do nas e-mail lub na WhatsApp.