HS-code: wat is het en hoe vind je de juiste goederencode?

Een HS-code is een goederencode van 6 cijfers uit het Geharmoniseerd Systeem van de Werelddouaneorganisatie (WCO). Op basis van die code stellen douane-autoriteiten van meer dan 200 landen en economieën de rechten vast en houden ze handelsstatistieken bij. In de EU wordt de code uitgebreid tot 8 cijfers (GN) en 10 cijfers (TARIC); in het VK geef je bij invoer 10 cijfers op en bij uitvoer 8.

Wat is een HS-code en wie stelt die vast?

Het Geharmoniseerd Systeem (HS) is een gemeenschappelijke goederennomenclatuur van de WCO. Elke groep goederen heeft een code van 6 cijfers; het systeem dient als basis voor douanetarieven en statistieken over de buitenlandse handel (WCO). Of je nu zoekt op “HS-code”, “goederencode” of “tariefcode”: het gaat om hetzelfde mechanisme, namelijk een nummer dat het product onder de juiste post van het tarief brengt.

De nomenclatuur wordt periodiek herzien. Op dit moment geldt de HS-editie 2022; de volgende editie, HS 2028, gaat volgens de WCO in op 1 januari 2028 (WCO: HS Nomenclature 2028 edition). Een code die je een paar jaar geleden hebt opgezocht, kan dus verouderd zijn.

Opbouw van de code: hoofdstuk, post, onderverdeling

De eerste twee cijfers geven het hoofdstuk aan, de eerste vier de post en alle zes de onderverdeling. Een voorbeeld ter illustratie: 6109 10 staat voor hoofdstuk 61 (kleding en kledingaccessoires, gebreid), post 6109 (T-shirts, hemden en dergelijke, gebreid) en onderverdeling 6109 10 (van katoen). Welke post van toepassing is, volgt uit de tekst van de post en de aantekeningen bij de afdelingen en hoofdstukken, niet uit de handelsnaam.

Van HS naar GN en TARIC in de EU

De Nederlandse Douane legt uit dat de Gecombineerde Nomenclatuur het douanetarief van Europa is: de eerste 6 cijfers komen uit het HS en de laatste 2 geven een verfijning binnen de EU. De GN wordt jaarlijks aangepast; de wijzigingen worden voor 1 november gepubliceerd en gaan op 1 januari in. Achter de code kunnen bovendien maatregelen hangen, zoals een antidumpingheffing of een schorsing van rechten. Die staan in het Gebruikstarief van de Douane en kunnen op elk moment ingaan (Douane: Goederencodes, hoe komen ze tot stand?). Het 10-cijferige TARIC-niveau leggen we uit in TARIC-code; de jaarlijkse GN-wijzigingen vind je in CN codes 2026 (EN).

Juridisch is dit vastgelegd in artikel 3 van Verordening (EEG) nr. 2658/87: elke onderverdeling van de GN heeft een code van 8 cijfers, waarvan de eerste 6 uit het HS komen. De Gecombineerde Nomenclatuur vormt de basis van het gemeenschappelijk douanetarief (art. 56 Douanewetboek van de Unie, DWU).

De goederencode in het Verenigd Koninkrijk

De Britse goederencode (commodity code) heeft dezelfde opbouw. Volgens GOV.UK zijn de eerste 8 cijfers de gecombineerde nomenclatuur, die de goederen identificeert en het recht bepaalt; cijfer 9 en 10 (het TARIC-deel) geven extra detail en kunnen invloed hebben op het verschuldigde recht en op toepasselijke maatregelen. In CDS is een code van 8 cijfers verplicht, met enkele uitzonderingen; de cijfers 9 en 10 gebruik je bij invoeraangiften. In de praktijk deel je dus in op 10 cijfers bij invoer in het VK en op 8 cijfers bij uitvoer uit het VK. Bij doorvoer onder T1 volstaat de HS-code van 6 cijfers per post, zie welke documenten zijn nodig voor T1.

Een code van een buitenlandse leverancier is een uitgangspunt, geen eindpunt. GOV.UK wijst erop dat wereldwijd alleen de eerste 6 cijfers gelijk zijn en dat beslissingen over specifieke producten nationaal zijn.

De juiste HS-code vinden in zes stappen

1. Beschrijf het product nauwkeurig: materiaal, werking, gebruiksdoel en aanbiedingsvorm (set, onderdeel, compleet product). Samenstelling en functie wegen zwaarder dan de handelsnaam.
2. Kies het tarief van het land van bestemming. Voor invoer in de EU: het Gebruikstarief van de Nederlandse Douane of TARIC. Voor invoer in het VK: UK Trade Tariff. Codes en maatregelen kunnen verschillen; controleer elk tarief afzonderlijk.
3. Werk van hoofdstuk via post naar onderverdeling en lees de aantekeningen bij afdelingen en hoofdstukken: die sluiten goederen vaak uitdrukkelijk in of uit.
4. Pas de Algemene regels voor de interpretatie toe als het product onder meer posten past. Die regels staan aan het begin van de Gecombineerde Nomenclatuur (bijlage I bij Verordening 2658/87); de verklarende aantekeningen van de WCO helpen bij de uitleg.
5. Controleer de maatregelen bij de code: recht, preferenties, vergunningen, antidumping, contingenten. Een opvallend laag tarief is reden voor een tweede controle.
6. Leg je onderbouwing vast: productomschrijving, tariefuittreksel en leveranciersdocumenten, voor het geval de Douane erom vraagt.

GOV.UK waarschuwt dat het vinden van de juiste code ingewikkeld kan zijn en dat sommige productgroepen moeilijker zijn, bijvoorbeeld elektrische apparatuur, kunststoffen, textielkleding, schoeisel en voertuigen. In het VK kun je HMRC om hulp vragen: Ask HMRC for help classifying your goods.

Zekerheid vooraf: BTI en ATaR

Twijfel je over de indeling, dan kun je een bindende beschikking aanvragen voordat je verzendt:

• EU: bindende tariefinlichting (BTI). Een BTI-beschikking geldt drie jaar vanaf de dag waarop zij van kracht wordt en is bindend voor de douane-autoriteiten ten opzichte van de houder, voor goederen waarvoor de douaneformaliteiten na die datum zijn vervuld (art. 33 DWU). Zij verliest eerder haar geldigheid bij wijziging van de nomenclaturen en is ongeldig als zij is gebaseerd op onjuiste of onvolledige gegevens van de aanvrager (art. 34 DWU). In Nederland vraag je de BTI aan via het EU Customs Trader Portal; de Douane heeft daarvoor een invulinstructie. Meer over de procedure: BTI: how to get it (EN).
• VK: Advance Tariff Ruling (ATaR). HMRC geeft een bindende beslissing over de goederencode voor invoer in of uitvoer uit Groot-Brittannië. Je vraagt per soort goederen aan en HMRC antwoordt volgens GOV.UK binnen 30 tot 120 dagen. Voor Noord-Ierland en de EU geldt in plaats daarvan een BTI (GOV.UK: Apply for an Advance Tariff Ruling).

De EU- en Britse beschikkingen werken los van elkaar: een BTI vervangt geen ATaR en omgekeerd. Een aanvraag loont vooral als je hetzelfde product regelmatig invoert, het product op de grens van twee posten ligt of het verschil in recht tussen de mogelijke codes groot is.

Gevolgen van een verkeerde indeling

De code bepaalt het recht, de btw-behandeling bij invoer, preferenties en de vraag of een vergunning of maatregel zoals antidumping geldt. Een foute code kan dus het te betalen bedrag veranderen, maar ook leiden tot een gemiste vergunning, vertraging bij de afhandeling, een correctie van de aangifte en een discussie met de Douane na vrijgave. In de EU is degene die de aangifte indient aansprakelijk voor de juistheid en volledigheid van de gegevens (art. 15 lid 2 DWU). Volgens GOV.UK kan een onjuist ingevulde aangifte in het VK leiden tot een boete, afwijzing van de aangifte en verlies van bepaalde vrijstellingen of vereenvoudigingen. Hoe je een fout herstelt, lees je in amend or invalidate a customs declaration (EN).

Veelgemaakte fouten

• De code van de leveranciersfactuur overnemen zonder het tarief te raadplegen.
• Stoppen bij 6 cijfers en de rest raden.
• Indelen op handelsnaam in plaats van op samenstelling en bestemming.
• De aantekeningen bij afdelingen en hoofdstukken en de interpretatieregels overslaan.
• Een code van vorig jaar gebruiken zonder te controleren of het tarief is gewijzigd.
• Een verzamelzending als één product behandelen in plaats van elke post afzonderlijk in te delen.

Wanneer helpt een douaneagentschap?

Wij zijn een douaneagentschap dat is geregistreerd in CDS, met een UK EORI-nummer. We controleren de goederencode voordat je de aangifte indient en bereiden de documenten voor. De eindverantwoordelijkheid voor de indeling blijft bij de importeur of de aangever. Stuur ons een omschrijving van je product. Hoe wij offreren en waarvan de kosten afhangen: wat kost douane-inklaring in het VK (EN). Lees ook douaneafhandeling vanuit het VK.

Veelgestelde vragen