UKIMS (UK Internal Market Scheme) to autoryzacja HMRC, która pozwala deklarować towary przewożone z Wielkiej Brytanii do Irlandii Północnej jako „not at risk” i uniknąć w ten sposób unijnych stawek celnych. Rejestracja jest potrzebna, gdy towar nie jest „not at risk” z samego faktu zerowej stawki UE — poniżej kto, z jakimi dokumentami i jak składa wniosek.
Spis treści
- W skrócie
- UKIMS co to — definicja i podstawa prawna
- Kiedy towar jest „not at risk” — znaczenie dla cła
- Kto musi się zarejestrować do UKIMS
- UKIMS registration — jakie dokumenty i dane są potrzebne
- Jak zarejestrować się do UKIMS — krok po kroku
- UKIMS a Irlandia Północna — co to zmienia w praktyce dla firm
- Najczęstsze błędy przy wniosku o UKIMS
- Źródła
W skrócie
- UKIMS (UK Internal Market Scheme) to autoryzacja HMRC dla firm przewożących towary z Wielkiej Brytanii (GB) do Irlandii Północnej (NI) w ramach Windsor Framework.
- Autoryzacja pozwala deklarować towary jako „not at risk” wywozu do UE, co oznacza dostęp do uproszczonych procesów i brak unijnych stawek celnych dla towarów pozostających na rynku UK.
- UKIMS zastąpił dotychczasowy UK Trader Scheme (UKTS) — od 9 czerwca 2023 r. nie składa się już wniosków o UKTS, tylko o UKIMS.
- Firma musi być „established in the UK” — zarejestrowana w Irlandii Północnej albo gdzie indziej w UK (wtedy potrzebny jest pośredni przedstawiciel celny w NI).
- Towary przetwarzane w Irlandii Północnej mogą być „not at risk”, jeśli roczny obrót jest niższy niż 2 mln GBP, towar służy jednemu z zatwierdzonych celów albo dotyczy kontyngentów taryfowych UK na baraninę, drób i wołowinę.
- Autoryzacja nie jest potrzebna, gdy stawka celna UE dla danego towaru z GB wynosi zero — wtedy towar jest „not at risk” z mocy samej stawki (chyba że podlega przetwarzaniu i nie spełnia dodatkowych wymogów).
- Wniosek składa się online przez Government Gateway; HMRC potwierdza przyjęcie mailem z numerem referencyjnym.
Firmy handlujące towarami między Wielką Brytanią a Irlandią Północną — a pośrednio także polscy eksporterzy i importerzy współpracujący z partnerami w Irlandii Północnej — coraz częściej pytają, czym właściwie jest UKIMS i czy ich to dotyczy. Poniżej wyjaśniamy zasady rejestracji, wymagane dokumenty oraz najczęstsze błędy przy wniosku, opierając się wyłącznie na oficjalnych wytycznych gov.uk.
UKIMS co to — definicja i podstawa prawna
UK Internal Market Scheme (UKIMS) to autoryzacja wydawana przez HMRC, która daje dostęp do uproszczonych procesów przy przewozie towarów w ramach rynku wewnętrznego Wielkiej Brytanii — czyli z Wielkiej Brytanii (Anglia, Szkocja, Walia) do Irlandii Północnej. Mechanizm powstał w ramach Windsor Framework — porozumienia między Wielką Brytanią a Unią Europejską regulującego status Irlandii Północnej po brexicie. Od 9 czerwca 2023 r. HMRC nie przyjmuje już nowych wniosków o UK Trader Scheme (UKTS) — firmy rejestrują się w UKIMS. Zasady Windsor Framework dla przewozów z GB do NI opisuje artykuł wysyłka towarów do Irlandii Północnej.
Zgodnie z wytycznymi HMRC autoryzacja UKIMS daje dostęp do uproszczonych procesów dla przewozów w ramach rynku wewnętrznego (Internal Market Movements) z Wielkiej Brytanii do Irlandii Północnej: wystarczy przekazać uproszczony zestaw danych (Internal Market Movement Information) oparty na informacjach handlowych, bez pełnej deklaracji. Towary „at risk” podlegają unijnej stawce celnej i pełnej procedurze celnej.
Kiedy towar jest „not at risk” — znaczenie dla cła
Centralnym pojęciem UKIMS jest kwalifikacja towaru jako „not at risk” (niezagrożonego) przemieszczenia do Unii Europejskiej. Według wytycznych gov.uk towar spełnia ten warunek, gdy jest przeznaczony do sprzedaży lub ostatecznego wykorzystania przez konsumentów końcowych zlokalizowanych w Zjednoczonym Królestwie, „importer of record” ma autoryzację UKIMS, a towar nie podlega unijnym środkom ochrony handlu (trade remedies). Autoryzacja jest potrzebna dopiero wtedy, gdy stawka celna UE dla towaru z GB jest wyższa od zera — przy zerowej stawce UE towar z Wielkiej Brytanii jest „not at risk” bez niej.
Dla towarów podlegających komercyjnemu przetworzeniu w Irlandii Północnej obowiązuje dodatkowy próg: zgodnie z wytycznymi HMRC firma może deklarować takie towary jako „not at risk”, jeśli spełnia co najmniej jeden warunek: jej roczny obrót jest niższy niż 2 mln GBP, importuje baraninę, drób lub wołowinę w ramach kontyngentów taryfowych UK, albo przetworzenie mieści się w zatwierdzonych celach (żywność na sprzedaż konsumentom końcowym w UK, budownictwo, usługi zdrowotne i opiekuńcze, działalność non-profit, pasza dla zwierząt w Irlandii Północnej).
Jeśli towar nie kwalifikuje się jako „not at risk” — bo trafi ostatecznie do Irlandii lub innego kraju UE — podlega pełnej unijnej procedurze celnej, łącznie z unijnymi stawkami celnymi, niezależnie od posiadania autoryzacji UKIMS.
Kto musi się zarejestrować do UKIMS
Rejestracja UKIMS dotyczy firm, które fizycznie przewożą towary z Wielkiej Brytanii do Irlandii Północnej i chcą korzystać z uproszczonych deklaracji zamiast pełnych zgłoszeń celnych stosowanych dla towarów wjeżdżających na rynek UE. W praktyce obejmuje to zarówno firmy zarejestrowane w Irlandii Północnej, jak i przedsiębiorstwa z pozostałej części Wielkiej Brytanii.
Wymóg „established in the UK”
Zgodnie z wytycznymi HMRC wnioskodawca musi być „established in the UK”. Firma z siedzibą lub stałym miejscem prowadzenia działalności w Irlandii Północnej musi mieć tam na stałe swoje zasoby ludzkie i techniczne, a jej dokumentacja celna, handlowa i transportowa musi być dostępna w Irlandii Północnej. Firma z innej części Zjednoczonego Królestwa (Anglia, Szkocja, Walia) musi prowadzić operacje celne w UK, mieć pośredniego przedstawiciela celnego (indirect customs representative) w Irlandii Północnej — może nim być np. bezpłatny Trader Support Service — i udostępniać dokumentację w UK.
Kryteria kwalifikacyjne HMRC
- Historia podatkowo-celna: firma musi wykazać dobrą historię rozliczeń podatkowych i celnych z ostatnich trzech lat, bez poważnych lub powtarzających się naruszeń przepisów podatkowych i celnych.
- Brak przestępstw gospodarczych: HMRC weryfikuje dyrektorów i pracowników odpowiedzialnych za przewóz towarów pod kątem poważnych przestępstw związanych z działalnością gospodarczą.
- Stabilność finansowa: przedsiębiorstwo musi wykazać zdolność do wywiązywania się ze swoich zobowiązań finansowych w ostatnich trzech latach i nie może być w trakcie postępowania upadłościowego.
- Kompetencje operacyjne: wnioskodawca musi wykazać, że rozumie swoje obowiązki wynikające z autoryzacji i potrafi dostarczać dokładne informacje w ramach systemu deklaracji.
UKIMS registration — jakie dokumenty i dane są potrzebne
Zgodnie z wytycznymi gov.uk, przygotowując wniosek o autoryzację UKIMS, firma powinna zgromadzić:
- Numer EORI z prefiksem GB lub XI (firma z Irlandii Północnej składa wniosek na numer XI; pozostałe firmy powinny użyć XI, jeśli go mają) — jak uzyskać brytyjski numer EORI (GB i XI), wyjaśniamy w osobnym poradniku.
- Dane firmy, jej dyrektorów, osób kierujących firmą i osób odpowiedzialnych za przewóz towarów objętych autoryzacją (data urodzenia, numer National Insurance i adres).
- Numer firmy (company number) lub Unique Taxpayer Reference (UTR).
- Datę rejestracji działalności lub rozpoczęcia handlu oraz dokument potwierdzający siedzibę lub stały adres prowadzenia działalności.
- Roczny obrót za ostatni pełny okres rozliczeniowy (firma bez pełnego okresu podaje przewidywany obrót wraz z dokumentami, np. prognozą cash flow).
- Szacunkową liczbę deklaracji „not at risk” planowanych rocznie.
- Opis systemów i kontroli stosowanych do prowadzenia ewidencji przewożonych towarów.
- Dane przedstawiciela celnego, numer rejestracji VAT i numer Trader Support Service, jeśli je masz; przy towarach przetwarzanych — adresy miejsc przetwarzania.
Jak zarejestrować się do UKIMS — krok po kroku
- Sprawdź kwalifikowalność na podstawie kryteriów HMRC opisanych wyżej — brak spełnienia któregokolwiek z warunków (np. established in the UK) dyskwalifikuje wniosek na starcie.
- Skompletuj dokumenty i dane wymienione w poprzedniej sekcji, w tym numer EORI i dane osób odpowiedzialnych za przewóz towarów.
- Złóż wniosek online na gov.uk po zalogowaniu do konta HMRC (Government Gateway). Po każdym pytaniu można zapisać postęp i wrócić później.
- Uzupełnij wniosek w całości — HMRC wprost ostrzega, że niekompletne formularze lub brakujące informacje opóźniają rozpatrzenie wniosku.
- Odbierz potwierdzenie — po złożeniu wniosku HMRC wysyła mailowe potwierdzenie wraz z unikalnym numerem referencyjnym sprawy.
- Prowadź wymaganą ewidencję po uzyskaniu autoryzacji: dowody, że każda przesyłka była „not at risk” (m.in. faktury, umowy i zamówienia, potwierdzenia dostawy, listy przewozowe), należy przechowywać przez 5 lat w miejscu w UK dostępnym dla HMRC.
UKIMS a Irlandia Północna — co to zmienia w praktyce dla firm
Dla firm zarejestrowanych w Irlandii Północnej i przewożących towary z Wielkiej Brytanii UKIMS oznacza dostęp do uproszczonych procesów (Simplified Processes for Internal Market Movements) zamiast pełnego zgłoszenia celnego wymaganego dla towarów „at risk” wywozu do UE. Dla polskich firm handlujących z partnerami w Irlandii Północnej znaczenie ma to pośrednio: kontrahent po stronie brytyjskiej, który przewozi dalej towar z GB do NI, może potrzebować własnej autoryzacji UKIMS (gdy stawka UE dla towaru jest wyższa od zera), aby uniknąć unijnych stawek celnych na tym odcinku łańcucha dostaw. Warto to zweryfikować przy planowaniu tras dostaw obejmujących Irlandię Północną, zwłaszcza przy rozliczeniach finansowych i podatkowych między podmiotami z różnych jurysdykcji — więcej o tym w naszym materiale o finansach i podatkach dla firm międzynarodowych.
UKIMS nie zastępuje innych wymogów regulacyjnych obowiązujących przy konkretnych kategoriach towarów — np. produktów spożywczych, dla których obowiązują odrębne zasady sanitarne i fitosanitarne (patrz: umowa SPS UK-UE a eksport żywności). Autoryzacja UKIMS dotyczy statusu celnego przewozu z GB do NI i nie zwalnia z formalności przy eksporcie z Polski do Wielkiej Brytanii — pełną listę dokumentów i danych do przygotowania przed odprawą opisaliśmy w checkliście eksportu do UK na 2026 rok.
Najczęstsze błędy przy wniosku o UKIMS
- Niepełny formularz. HMRC wprost wskazuje niekompletne odpowiedzi jako główną przyczynę opóźnień w rozpatrywaniu wniosków.
- Brak przedstawiciela celnego w Irlandii Północnej dla firm zarejestrowanych w pozostałej części UK — bez niego wniosek nie spełnia wymogu „established in the UK”.
- Błędna kwalifikacja towaru jako „not at risk”, gdy w rzeczywistości towar trafi ostatecznie poza rynek UK (np. do Irlandii) — takie zgłoszenie naraża firmę na donaliczenie unijnych stawek celnych.
- Pominięcie progu obrotu przy towarach przetwarzanych — firmy przekraczające 2 mln GBP rocznego obrotu i przetwarzające towary w Irlandii Północnej muszą wykazać inną podstawę: kontyngent taryfowy UK albo jeden z zatwierdzonych celów.
Źródła
- GOV.UK — Apply for authorisation for the UK Internal Market Scheme if you bring goods into Northern Ireland
- GOV.UK — Internal Market Movements from Great Britain to Northern Ireland
- GOV.UK — Check if you can declare goods you bring into Northern Ireland 'not at risk' of moving to the EU
Jeśli Twoja firma przewozi towary do Irlandii Północnej lub potrzebujesz pomocy z dokumentacją celną po stronie brytyjskiej, skontaktuj się z nami.
Najczęstsze pytania
UKIMS co to jest w prostych słowach?
UKIMS (UK Internal Market Scheme) to autoryzacja HMRC, która pozwala firmom deklarować towary przewożone z Wielkiej Brytanii do Irlandii Północnej jako „not at risk” przemieszczenia do Unii Europejskiej. Towary „not at risk” nie podlegają unijnemu cłu, a dla przewozu wystarcza uproszczony zestaw danych zamiast pełnej deklaracji.
Kto musi się zarejestrować do UKIMS?
Rejestracja dotyczy firm przewożących towary z Wielkiej Brytanii do Irlandii Północnej, które chcą deklarować je jako „not at risk”. Firma musi być established in the UK — zarejestrowana w Irlandii Północnej z własnymi zasobami na miejscu, albo w pozostałej części UK z wyznaczonym pośrednim przedstawicielem celnym działającym w Irlandii Północnej.
Jak wygląda proces rejestracji UKIMS krok po kroku?
Wniosek składa się online na gov.uk po zalogowaniu do konta HMRC (Government Gateway), podając m.in. numer EORI, dane firmy i osób odpowiedzialnych za przewóz towarów, numer firmy lub UTR oraz roczny obrót. Po każdym pytaniu można zapisać postęp, a po złożeniu wniosku HMRC wysyła mailem potwierdzenie z numerem referencyjnym.
Czym różni się UKIMS od UK Trader Scheme (UKTS)?
UKIMS zastąpił UK Trader Scheme: od 9 czerwca 2023 r. HMRC nie przyjmuje wniosków o UKTS, tylko o UKIMS. Obecne zasady przewozu z GB do Irlandii Północnej opierają się na Windsor Framework i uproszczonych procesach dla Internal Market Movements.
Co oznacza, że towar jest „not at risk” w ramach UKIMS?
Towar jest „not at risk”, gdy jest przeznaczony do sprzedaży lub ostatecznego wykorzystania przez konsumentów końcowych w Zjednoczonym Królestwie, „importer of record” ma autoryzację UKIMS, a towar nie podlega unijnym środkom ochrony handlu. Jeśli towar trafi do Unii Europejskiej, warunek nie jest spełniony. Przy zerowej stawce celnej UE towar z GB jest „not at risk” także bez UKIMS.
Jak długo trzeba przechowywać dokumentację po uzyskaniu autoryzacji UKIMS?
Dowody, że każda przesyłka była „not at risk” — m.in. faktury, umowy i zamówienia, potwierdzenia dostawy i listy przewozowe — trzeba przechowywać przez 5 lat w miejscu w UK, do którego ma dostęp HMRC (wytyczne HMRC).
Powiązane poradniki
Masz podobną sprawę? Zapytaj agencję celną
Opisz towar lub pojazd, trasę i termin. Odpowiadamy w dni robocze, zwykle tego samego dnia.
Coś poszło nie tak. Spróbuj ponownie albo napisz do nas e-mail lub na WhatsApp.