Każda ciężarówka wjeżdżająca na terytorium Unii Europejskiej z kraju trzeciego — w tym z Wielkiej Brytanii — musi być teraz poprzedzona elektronicznym zgłoszeniem bezpieczeństwa w systemie ICS2. Od 1 września 2025 roku dotyczy to również transportu drogowego i kolejowego (Release 3). Ten artykuł kierujemy do polskich przewoźników, spedytorów i agencji celnych obsługujących trasy importowe do UE.
Czym jest ICS2 i dlaczego zastąpił ICS1?
ICS2 (Import Control System 2) to unijny system elektronicznego zgłaszania towarów przed ich przybyciem do UE. Cel: analiza ryzyka jeszcze przed dotarciem ładunku na granicę.
ICS1 (od 2011) opierał się na jednoelementowym zgłoszeniu przez przewoźnika. ICS2 wprowadza model warstwowy (multiple filing): dane od różnych uczestników łańcucha dostaw.
Ważne rozróżnienie kierunków:
| Kierunek | System | Kto składa | Obowiązuje od |
|---|---|---|---|
| Import do UE (np. UK→PL) | ICS2 (UE) | Przewoźnik / operator | 1.09.2025 (drogowy) |
| Import do UK (np. PL→GB) | S&S GB (UK) | Przewoźnik | 31.01.2025 |
ICS2 to system unijny — reguluje wjazd towarów do lub przez UE. Dla kierunku PL→UK obowiązuje odrębny brytyjski S&S GB. Nie myl tych systemów.
ICS2 Release 3 — co nowego dla drogowego?
- Release 1 (marzec 2021): poczta i przesyłki ekspresowe (powietrzne)
- Release 2 (marzec 2023): transport lotniczy ogólny
- Release 3 (2025): transport drogowy i kolejowy — ostatni etap
Release 3 wprowadza obowiązek składania kompletnej ENS (Entry Summary Declaration) dla towarów przewożonych drogą lub koleją do UE z krajów trzecich.
| Etap | Data | Opis |
|---|---|---|
| Otwarcie okna wdrożeniowego | 1 kwietnia 2025 | Gotowi operatorzy mogli składać ENS w ICS2 |
| Obowiązkowość pełna | 1 września 2025 | ENS obowiązkowe dla wszystkich — ICS1 wygaszony |
| Tymczasowe derogacje | do 31 grudnia 2025 | Dla wybranych państw, na wniosek |
Komisja Europejska potwierdziła pełną operacyjność ICS2 od 1 września 2025 dla wszystkich trybów. Kilka państw oraz UK (dla Irlandii Północnej) uzyskało tymczasowe derogacje — to wyjątki, nie reguła.
Kto składa ENS?
- Przewoźnik drogowy — główny podmiot odpowiedzialny przy wjeździe do UE
- Spedytor — jeśli działa jako operator transportu w imieniu przewoźnika
- Operatorzy pocztowi i kurierscy korzystający z transportu drogowego/kolejowego
- Ostateczny odbiorca z siedzibą w UE — w określonych okolicznościach
W praktyce: polski przewoźnik lub jego agent celny standardowo składa ENS dla tras importowych do UE, przed przybyciem do pierwszego unijnego urzędu celnego.
Jakie dane zawiera ENS dla drogowego?
- Dane towarowe — opis, kody CN/HS, masa brutto
- Dane uczestników — nadawca, odbiorca, przewoźnik, agent
- Dane transportowe — nr rejestracyjny pojazdu/naczepy, trasa, punkt wjazdu
- Dane o kontenerze (jeśli dotyczy)
- Deklaracja bezpieczeństwa — klasyfikacja UN dla towarów niebezpiecznych
- Dokumenty towarzyszące — nr CMR, faktury
Jak złożyć ENS — krok po kroku
Krok 1: Dostęp przez krajowy system podłączony do ICS2. W Polsce: PUESC (puesc.gov.pl). Wymagany EORI.
Krok 2: Zbierz kompletne dane towarowe i handlowe przed załadunkiem (checklista ENS w zleceniu transportowym).
Krok 3: Złóż ENS co najmniej 1 godzinę przed przybyciem do pierwszego unijnego punktu wjazdu (zalecane: kilka godzin wcześniej).
Krok 4: System generuje MRN (Master Reference Number). Kierowca powinien mieć MRN przy kontroli.
Krok 5: ICS2 analizuje ryzyko. Może wydać komunikat „Do Not Load” (DNL) lub zlecić kontrolę fizyczną.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy ICS2 dotyczy przewoźników jadących z UK do Polski? Tak. UK→PL to import do UE — obowiązuje ICS2. ENS przed wjazdem na terytorium UE.
Czy jadąc z Polski do UK też składam ENS w ICS2? Nie. PL→UK to import do UK — obowiązuje S&S GB, nie ICS2. Dwa odrębne systemy.
Co jeśli wjadę do UE bez ENS? Urząd celny może wstrzymać towar i odmówić odprawy. Brak ENS to naruszenie przepisów unijnych.
Czy agencja celna złoży ENS w moim imieniu? Tak — z dostępem do PUESC i pełnomocnictwem. Standardowa praktyka.
Czy ICS1 działa równolegle? Nie. ICS1 wygaszony 1 września 2025. Jedyny system dla ENS do UE to ICS2.
Jak pomagamy
Agencja celna agencjacelna.uk obsługuje zgłoszenia ENS w ICS2 dla przewozów importowych UK–Polska. Przygotowujemy dokumentację, składamy ENS i koordynujemy komunikację z urzędami celnymi. Skontaktuj się przed pierwszym transportem objętym ICS2.
