Wśród importerów i eksporterów obsługujących trasę Polska–Wielka Brytania ciągle pojawia się to samo pytanie: „W którym systemie składam ENS — S&S GB czy ICS2?” Odpowiedź zależy wyłącznie od kierunku przewozu, a pomylenie systemów skutkuje zatrzymaniem towaru na granicy. Ten artykuł wyjaśnia różnicę raz na zawsze.
Czym jest ENS i dlaczego obowiązują dwa systemy?
Entry Summary Declaration (ENS) to elektroniczne zgłoszenie bezpieczeństwa składane przed przybyciem towaru do danego obszaru celnego — umożliwia organom analizę ryzyka, zanim ładunek wjedzie na terytorium.
Po Brexicie Wielka Brytania stworzyła własny system, niezależny od unijnego:
- Import do GB (np. z Polski do Anglii) → system S&S GB (Safety and Security Great Britain), HMRC
- Import do UE (np. z UK do Polski) → system ICS2 (Import Control System 2), Komisja Europejska
To dwie oddzielne platformy IT, dwie podstawy prawne i dwa zestawy danych. Zgłoszenie w niewłaściwym systemie traktuje się jak brak zgłoszenia.
Tabela: który system dla którego kierunku?
| Kierunek przewozu | System ENS | Organ | Obowiązkowy od |
|---|---|---|---|
| PL/UE → GB (import do UK) | S&S GB | HMRC (gov.uk) | 31 stycznia 2025 |
| GB → PL/UE (import do UE) | ICS2 (Release 3) | Komisja Europejska / krajowe urzędy celne | 1 września 2025 (okno: 1.04–1.09.2025) |
S&S GB — eksport do Wielkiej Brytanii
Kto składa ENS w S&S GB?
Obowiązek prawny spoczywa na przewoźniku — operatorze środka transportu, którym towar wjeżdża do GB. Przewoźnik może scedować czynność techniczną na agencję celną lub spedytora, ale odpowiedzialność prawna pozostaje po jego stronie.
20 pól obowiązkowych
Deklaracja S&S GB zawiera 20 pól obowiązkowych, 8 warunkowych i 9 opcjonalnych. Kluczowe dane: EORI przewoźnika, opis towarów i kody CN, dane nadawcy i odbiorcy, trasa i środek transportu, miejsce załadunku i docelowy urząd celny.
Terminy złożenia przed przybyciem
| Rodzaj transportu | Termin złożenia ENS |
|---|---|
| Drogowy (Tunel pod Kanałem) | 1 godzina przed przybyciem |
| RoRo / krótka droga morska | 2 godziny przed przybyciem |
| Kolej | 1–2 godziny przed przybyciem |
| Lotniczy do 4 h lotu | W momencie startu |
| Lotniczy ponad 4 h | 4 godziny przed przybyciem |
| Kontenerowce morskie | 24 godziny przed załadunkiem w porcie wyjścia |
Gdzie się zarejestrować?
- EORI GB (bezpłatny, gov.uk, zwykle od ręki do 5 dni)
- Dostęp do platformy S&S GB (rejestracja na Government Gateway)
ICS2 Release 3 — import z UK do UE
- Release 1 (marzec 2021): lotniczy ekspresowy i pocztowy
- Release 2 (marzec 2023): lotniczy towarowy
- Release 3: transport drogowy i kolejowy — okno 1 kwietnia – 1 września 2025; od 1 września 2025 obowiązkowy
Obowiązek spoczywa na operatorze ekonomicznym wprowadzającym towar na obszar celny UE (najczęściej przewoźnik drogowy lub jego przedstawiciel). Dane wprowadza się przez krajowy portal celny (w Polsce: PUESC) lub certyfikowany system IT.
Najczęstsze błędy i jak ich unikać
Błąd 1: Składanie ENS w ICS2 przy transporcie PL→UK. ICS2 nie obejmuje UK. Towar z Polski do Anglii wymaga zgłoszenia w S&S GB.
Błąd 2: Brak rejestracji EORI GB przez przewoźnika. Bez EORI GB nie złożysz ENS w S&S GB.
Błąd 3: Mylenie „import do GB” z „eksport z PL”. Z perspektywy systemu ENS to import DO GB — i to determinuje system.
Błąd 4: Zakładanie, że agent celny automatycznie składa ENS. ENS w S&S GB to obowiązek przewoźnika; agencja składa je tylko na podstawie upoważnienia.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy polska firma eksportująca do UK musi sama rejestrować się w S&S GB? Nie — obowiązek spoczywa na przewoźniku. Eksporter powinien upewnić się, że przewoźnik jest zarejestrowany i złoży ENS w terminie.
Czy ICS2 dotyczy tranzytu przez UE z UK do kraju spoza UE? Tak — ICS2 obejmuje towary wprowadzane na obszar celny UE, w tym tranzyt.
Co grozi za brak ENS lub spóźnienie? Zatrzymanie towaru, sankcje finansowe na przewoźnika, w UK możliwa odmowa wjazdu.
Czy S&S GB i ICS2 zastępują odprawę celną? Nie — ENS to zgłoszenie bezpieczeństwa, odrębne od zgłoszenia celnego. Oba obowiązki spełnia się niezależnie.
Jak pomagamy
W agencjacelna.uk obsługujemy odprawy PL↔UK od wdrożenia S&S GB. Weryfikujemy rejestrację przewoźnika w S&S GB, składamy ENS w jego imieniu na podstawie upoważnienia i koordynujemy zgłoszenia ICS2 przy imporcie z UK do Polski przez PUESC. Nie wiesz, który system Cię obowiązuje? Napisz lub zadzwoń.
