ENS do Wielkiej Brytanii składa się w systemie S&S GB (HMRC), a ENS do UE — w ICS2. O wyborze decyduje kierunek przewozu, a nie narodowość firmy czy przewoźnika.
Spis treści
Wśród importerów i eksporterów obsługujących trasę Polska–Wielka Brytania ciągle pojawia się to samo pytanie: „W którym systemie składam ENS — S&S GB czy ICS2?" Odpowiedź zależy wyłącznie od kierunku przewozu, a błąd w tej sprawie może skończyć się opóźnieniem towaru na granicy i karami. Ten artykuł wyjaśnia różnicę.
Czym jest ENS i dlaczego obowiązują dwa systemy?
Entry Summary Declaration (ENS) to elektroniczne zgłoszenie bezpieczeństwa składane przed przybyciem towaru do danego obszaru celnego — umożliwia organom analizę ryzyka, zanim ładunek wjedzie na terytorium.
Po Brexicie Wielka Brytania stworzyła własny system, niezależny od unijnego:
- Import do GB (np. z Polski do Anglii) → system S&S GB (Safety and Security Great Britain), HMRC
- Import do UE (np. z UK do Polski) → system ICS2 (Import Control System 2), Komisja Europejska
To dwie oddzielne platformy IT, dwie podstawy prawne i dwa zestawy danych. Zgłoszenie złożone w systemie niewłaściwym dla kierunku przewozu nie spełnia obowiązku w systemie właściwym. Wyjątek: do Irlandii Północnej towary z GB i z państw spoza UE zgłasza się w ICS2 (HMRC). Od 1.06.2026 dane ENS nie mogą już być częścią zgłoszenia tranzytowego w UK (NCTS Phase 6) — ENS składa się osobno, patrz NCTS Phase 6 i tranzyt T1.
Tabela: który system dla którego kierunku?
| Kierunek przewozu | System ENS | Organ | Obowiązkowy od |
|---|---|---|---|
| PL/UE → GB (import do UK) | S&S GB | HMRC (gov.uk) | 31 stycznia 2025 |
| GB → PL/UE (import do UE) | ICS2 (Release 3) | Komisja Europejska / krajowe urzędy celne | 1 września 2025 (pełne uruchomienie; część państw ma czasowe derogacje) |
S&S GB — eksport do Wielkiej Brytanii
Kto składa ENS w S&S GB?
Obowiązek prawny spoczywa na przewoźniku — operatorze środka transportu, którym towar wjeżdża do GB (przy ro-ro bez kierowcy jest to operator promu). Przewoźnik może powierzyć złożenie zgłoszenia agencji celnej lub spedytorowi, ale za samo złożenie w terminie nadal odpowiada przewoźnik, a za poprawność danych — ten, kto je składa.
Zakres danych w ENS
Deklaracja S&S GB obejmuje dane obowiązkowe, warunkowe i opcjonalne. Kluczowe dane: EORI przewoźnika, opis towarów i kod towarowy, dane nadawcy i odbiorcy, trasa i środek transportu, miejsce załadunku i docelowy urząd celny.
Terminy złożenia przed przybyciem
Minimalne terminy według wytycznych HMRC:
| Rodzaj transportu | Termin złożenia ENS |
|---|---|
| Drogowy (Tunel pod Kanałem) | 1 godzina przed przybyciem do terminalu Eurotunnel (Coquelles, Francja) |
| RoRo (z kierowcą i bez) / krótka droga morska | 2 godziny przed przybyciem |
| Kolej – przejazd poniżej 2 h / powyżej 2 h | 1 godzina / 2 godziny przed przybyciem |
| Morski ładunek masowy (bulk / break bulk) | 4 godziny przed przybyciem |
| Lotniczy do 4 h lotu | W momencie startu |
| Lotniczy ponad 4 h | 4 godziny przed przybyciem |
| Kontenerowce morskie | 24 godziny przed załadunkiem w porcie wyjścia |
Gdzie się zarejestrować?
- EORI GB (bezpłatny, wniosek na gov.uk) — HMRC wymaga go od firm nieposiadających siedziby w Wielkiej Brytanii
- Rejestracja w usłudze S&S GB (po zalogowaniu do konta HMRC — Government Gateway)
ICS2 Release 3 — import z UK do UE
- Release 1 (marzec 2021): lotniczy ekspresowy i pocztowy
- Release 2 (marzec 2023): lotniczy towarowy
- Release 3: obejmuje m.in. transport drogowy i kolejowy — według Komisji Europejskiej od 1 września 2025 ICS2 działa we wszystkich państwach członkowskich dla wszystkich rodzajów transportu, przy czym część państw uzyskała czasowe derogacje
Obowiązek spoczywa na operatorze ekonomicznym wprowadzającym towar na obszar celny UE (najczęściej przewoźnik drogowy lub jego przedstawiciel). Dane wprowadza się przez krajowy portal celny (w Polsce: PUESC) lub certyfikowany system IT.
Najczęstsze błędy i jak ich unikać
Błąd 1: Składanie ENS w ICS2 przy transporcie PL→GB. ICS2 dotyczy wprowadzenia towaru do UE (i do Irlandii Północnej). Towar z Polski do Anglii wymaga zgłoszenia w S&S GB.
Błąd 2: Brak rejestracji w S&S GB. Bez konta w usłudze (a dla firm spoza GB — numeru EORI GB) nie złożysz ENS w S&S GB.
Błąd 3: Mylenie „import do GB" z „eksport z PL". Z perspektywy systemu ENS to import DO GB — i to determinuje system.
Błąd 4: Zakładanie, że agent celny automatycznie składa ENS. ENS w S&S GB to obowiązek przewoźnika; agencja może je złożyć tylko za wiedzą i zgodą przewoźnika.
Jak pomagamy
Pomagamy w odprawach PL↔UK: sprawdzamy, czy przewoźnik jest zarejestrowany w S&S GB, składamy ENS w jego imieniu za jego zgodą i koordynujemy zgłoszenia ICS2 przy imporcie z UK do Polski. Nie wiesz, który system Cię obowiązuje? Skontaktuj się z nami. Więcej o samym zgłoszeniu: ENS — co to jest i kiedy jest wymagane, GMR a ENS, co grozi za brak ENS.
Źródła
- Safety and Security import requirements: ENS — GOV.UK
- Safety and security requirements on imports and exports — GOV.UK
- Transition to ICS2 Release 3 is complete — Komisja Europejska
Najczęstsze pytania
Czy polska firma eksportująca do UK musi sama rejestrować się w S&S GB?
Obowiązek złożenia ENS spoczywa na przewoźniku, nie na eksporterze. Eksporter powinien upewnić się, że przewoźnik jest zarejestrowany w S&S GB (albo wskazał podmiot, który złoży ENS za niego) i że zgłoszenie zostanie złożone w terminie.
Czy ICS2 dotyczy tranzytu przez UE z UK do kraju spoza UE?
ICS2 obejmuje towary wprowadzane na obszar celny UE, także te w tranzycie. Szczegółowe wyjątki zależą od rodzaju transportu i są opisane w przepisach UE o ICS2.
Co grozi za brak ENS lub spóźnienie?
HMRC wskazuje, że działania wobec niezgodności są oparte na dowodach i proporcjonalne, ale mogą obejmować opóźnienie towaru na granicy w celu dodatkowych kontroli oraz kary na podstawie Customs Safety and Security (Penalty) Regulations 2019.
Czy S&S GB i ICS2 zastępują odprawę celną?
Nie. ENS to zgłoszenie bezpieczeństwa, odrębne od zgłoszenia celnego. Oba obowiązki spełnia się niezależnie.
Ile czasu przed przybyciem trzeba złożyć ENS do UK przy transporcie ro-ro i przez Eurotunel?
Przy ro-ro (z kierowcą i bez) oraz na krótkich trasach morskich — co najmniej 2 godziny przed przybyciem. W Eurotunelu — co najmniej 1 godzinę przed przybyciem na terminal w Coquelles. ENS można później poprawić do chwili przybycia, ale pierwotne zgłoszenie musi zostać złożone w terminie.
Czy dane ENS można zawrzeć w zgłoszeniu tranzytowym T1 w UK?
Nie. Od 1.06.2026 (NCTS Phase 6) zgłoszenie tranzytowe w UK z danymi bezpieczeństwa jest odrzucane — ENS składa się osobno do HMRC w S&S GB. Dane ENS w tranzycie dotyczą krajów UE (ICS2).
Powiązane poradniki
Masz podobną sprawę? Zapytaj agencję celną
Opisz towar lub pojazd, trasę i termin. Odpowiadamy w dni robocze, zwykle tego samego dnia.
Coś poszło nie tak. Spróbuj ponownie albo napisz do nas e-mail lub na WhatsApp.