Via Hoek van Holland of Europoort naar het VK: douane in de Nederlandse haven

Wie goederen per vrachtwagen of trailer via Hoek van Holland of Europoort naar het VK stuurt, krijgt met twee douanegebieden en drie losse stappen te maken: de Nederlandse uitvoer, de voormelding bij de terminal en de Britse veiligheidsaangifte. Dit artikel gaat vooral over het Nederlandse havenproces. Het verschil tussen GMR en ENS leggen we hier niet opnieuw uit; dat staat in ons artikel GMR of ENS: wat is het verschil en wat regel je vóór vertrek.

De route in vijf stappen

1. EORI en aangever regelen. Voor de uitvoeraangifte heb je een EORI-nummer nodig; de aangever moet in de EU gevestigd zijn.
2. Uitvoeraangifte doen bij de Nederlandse Douane en wachten op toestemming.
3. Voormelden in Portbase bij de terminal van de ferry (boekingsnummer, documentnummer en trailernummer).
4. Britse ENS indienen in de dienst Safety and Security GB van HMRC, uiterlijk 2 uur vóór aankomst.
5. GMR aanmaken als de Britse haven GVMS gebruikt, en de referenties koppelen.

Nederlandse kant: de uitvoeraangifte

Volgens de Nederlandse Douane moet je een uitvoeraangifte doen als Uniegoederen de EU verlaten. Het VK is geen EU-land, dus ook zendingen naar Engeland, Schotland of Wales vallen hieronder. Voor leveringen aan een EU-land hoef je geen uitvoeraangifte te doen. Uniegoederen zijn goederen in het vrije verkeer van de EU, bijvoorbeeld goederen die in de EU zijn gemaakt of waarvoor in de EU invoerrechten zijn betaald.

• Wie mag aangifte doen: je kunt het zelf doen of door iemand anders laten doen, zoals een expediteur of douane-agent. De aangever moet wel in de EU gevestigd zijn.
• Elektronisch: aangeven kan alleen elektronisch en daarvoor heb je een Aanvraag Registratie elektronisch berichtenverkeer nodig. In Nederland gebeurt dit met het aangiftesysteem DMS.
• EORI: een EORI-nummer aanvragen bij de Douane is gratis. Het EORI-nummer van de exporteur moet in de aangifte staan, tenzij het om een particulier zonder EORI gaat; zie het Handboek Douane.
• Toestemming afwachten: de Douane kan de aangifte, de goederen en de documenten controleren. Je mag de goederen pas wegvoeren na toestemming van de Douane (Na de aangifte).

Naar het kantoor van uitgang

Na vrijgave stuurt de Douane een bericht naar het douanekantoor van uitgang. Dat is het kantoor dat bevoegd is voor de plek waar de goederen de Unie verlaten; in Nederland is dat altijd een zeehaven of luchthaven, dus bij deze route de haven waar je ferry vertrekt. Voor het vervoer van het kantoor van uitvoer naar het kantoor van uitgang is in Nederland geen uitvoergeleidedocument nodig. Heb je een gecombineerde AEO-vergunning AEO-C/AEO-S, dan mag je het vervoermiddel zelf verzegelen (douane.nl).

Veiligheidsgegevens in de aangifte

In de normale procedure moeten in de aangifte ten uitvoer ook de veiligheidsgegevens staan. In het Douanewetboek van de Unie heet dat de aangifte vóór vertrek (artikel 263); zie het Handboek Douane, onderdeel 20.00.00. Laat je expediteur of aangever dus niet alleen de handelsgegevens, maar ook de veiligheidsgegevens aanleveren. Dit is de Europese kant en staat los van de Britse ENS.

Btw en bewijs van uitvoer

Volgens de Belastingdienst breng je bij uitvoer naar landen buiten de EU 0% btw in rekening aan je afnemer, maar je moet de uitvoer kunnen aantonen met je administratie. Bewaar dus de uitvoergegevens van de Douane, de vrachtbrief en de boekingsstukken van de ferry bij je boekhouding.

Voormelden bij de terminal via Portbase

Portbase is het havenplatform waarmee je douanedocumenten voor export bij de terminal aanmeldt. Via de dienst Melding Export Documentatie voormeld je bij deepsea-, shortsea- en ferryterminals. Je geeft daarvoor het boekingsnummer, het documentnummer en -type en het equipmentnummer (bij een trailer dus het trailernummer) op. De terminal die op het boekingsnummer is geabonneerd, ontvangt de gegevens en gebruikt ze om de aankomst te controleren en te registreren.

• Verplicht? Portbase schrijft dat voormelden mogelijk is voor bijna alle Nederlandse deepsea-, shortsea- en ferryterminals en dat een groot aantal terminals het zelfs verplicht stelt. Zonder voormelding heb je daar geen toegang. Vraag je ferrymaatschappij of terminal dus vooraf wat voor jouw boeking geldt.
• Wie doet het? Spreek in de keten af wie voormeldt. Volgens Portbase is dat in de regel de expediteur, de exporteur of de vervoerder.
• Aansluiting: de dienst is een gratis community-service, met alleen eenmalige aansluitkosten. Je hebt een IAMconnected-account nodig dat aan je organisatie is gekoppeld; regel dat dus ruim vóór de eerste rit.
• Volgen: met Cargo Controller Export zie je volgens Portbase of de lading op de terminal is aangekomen en of er een douane-inspectie is aangezegd.

Let op: oude Brexit-handleidingen uit 2020 en 2021 zijn deels achterhaald, onder meer omdat de Britse eisen sindsdien zijn gewijzigd. Gebruik de actuele pagina's van de Douane, Portbase en gov.uk.

Britse kant: ENS en GMR in het kort

Voor goederen die Groot-Brittannië binnenkomen, moet een entry summary declaration (ENS) worden ingediend in de dienst Safety and Security GB (S&S GB) van HMRC. Als jouw bedrijf niet in Groot-Brittannië is gevestigd, heb je daarvoor volgens gov.uk een EORI-nummer nodig dat met GB begint. De dienst heeft geen eigen gebruikersinterface, dus je hebt compatibele software nodig. Hoe je dat nummer regelt, lees je in ons artikel over het EORI-nummer en het GB-EORI.

Wie en wanneer

Volgens gov.uk is bij RoRo met begeleide vracht het wegtransportbedrijf (de haulier) verantwoordelijk voor het indienen; bij onbegeleide vracht is dat de ferry-exploitant. Een derde partij mag de ENS namens de vervoerder indienen, maar alleen met medeweten en instemming van de vervoerder; de wettelijke verantwoordelijkheid blijft bij de vervoerder.

Vervoersvorm (gov.uk)	Uiterlijk indienen
RoRo, begeleide vracht	2 uur vóór aankomst
RoRo, onbegeleide vracht	2 uur vóór aankomst
Short sea (ook containers)	2 uur vóór aankomst
Weg via Eurotunnel	1 uur vóór aankomst bij de terminal in Coquelles

Havens aan de Noordzee vallen volgens gov.uk onder short sea journeys. Voor een Rotterdam–VK-overtocht is de 2-uursgrens dus de relevante, maar bevestig de eisen met je vervoerder en ferrymaatschappij.

GMR

Volgens gov.uk heb je voor verkeer van de EU naar Groot-Brittannië via locaties die GVMS gebruiken voor alle ritten een goods movement reference nodig (gov.uk). Bij Britse havens als Harwich, Felixstowe en Hull hangt het gebruik van GVMS volgens de lijst van havens af van de vervoerder. Vraag je ferrymaatschappij daarom of voor jouw overtocht een GMR nodig is. Hoe je er een maakt, staat bij gov.uk en in ons artikel GMR-nummer (Goods Movement Reference).

Op de terugweg: ICS2 bij binnenkomst in de EU

Komt dezelfde vrachtwagen terug met goederen uit het VK, dan geldt het Europese ICS2-proces. De Douane schrijft dat goederen die in een truck of trailer per ferry naar Nederland komen, als binnenbrengen via zee tellen (douane.nl, Engelstalige pagina). Voor gecombineerd vervoer, zoals een truck met trailer op een veerboot, moet de ferrymaatschappij volgens de Nederlandse Douane een ENS indienen voor goederen die via Nederland de EU binnenkomen. De ferrymaatschappij kan haar klanten toestaan een deel van de ENS-gegevens zelf in te voeren (multiple filing).

Laat je goederen via een andere lidstaat binnenkomen, dan kan de verantwoordelijkheid anders liggen: de Douane geeft aan dat in andere lidstaten bij gecombineerd vervoer de wegvervoerder de ENS moet indienen. In de ENS moet meer informatie staan dan vroeger, zoals de goederencode, de verpakking en het totale gewicht. Zorg dus dat je HS-code klopt; zie ons artikel over de HS-code.

Documenten en gegevens: checklist

• EORI-nummer van de exporteur (EU) en, als een Britse partij de ENS regelt, het GB-EORI van de betrokken partijen;
• handelsfactuur en pakbon met een correcte goederenomschrijving en HS-code;
• CMR-vrachtbrief en boekingsbevestiging van de ferry;
• MRN van de Nederlandse uitvoeraangifte, die je als documentnummer voor de voormelding in Portbase nodig hebt;
• MRN van de Britse invoeraangifte in CDS, die volgens gov.uk in de GMR hoort bij verkeer van de EU naar Groot-Brittannië;
• kenteken van de trekker en de oplegger en het trailernummer;
• bewijs van oorsprong als je een preferentieel tarief wilt gebruiken; zie Oorsprong van goederen vaststellen;
• afspraak per schakel wie wat indient: uitvoeraangifte, Portbase, ENS, GMR.

Veelgemaakte fouten

• Voormelding vergeten of te laat: de vrachtwagen komt op de terminal aan, maar de gegevens staan er niet. Zonder voormelding kun je volgens Portbase bij veel terminals niet naar binnen.
• Vertrekken vóór de toestemming van de Douane: goederen mogen pas worden weggevoerd na toestemming (douane.nl).
• Niemand dient de ENS in: de exporteur denkt dat de vervoerder het doet, de vervoerder denkt dat de expediteur het doet. Leg het vast.
• Dubbel indienen: als jij en een derde partij allebei een ENS voor dezelfde zending indienen, kunnen de Britse autoriteiten beide declaraties gebruiken of er één kiezen (gov.uk).
• Verkeerde of ontbrekende referenties: de MRN van de uitvoeraangifte hoort in de Portbase-voormelding, de MRN van de Britse invoeraangifte in de GMR. Wie die twee verwisselt of vergeet, loopt vertraging op.
• Wijziging niet doorgegeven: kloppen details van de ENS niet meer, dan moet je de declaratie vóór aankomst aanpassen (gov.uk).

Wat wij wel en niet voor je doen

De Nederlandse uitvoeraangifte in DMS en de voormelding in Portbase regelt een in de EU gevestigde aangever, expediteur of vervoerder; die stappen dienen wij niet voor je in. Wij kunnen je adviseren over de volgorde en helpen bij het voorbereiden van de documenten aan de Britse kant, zoals de gegevens voor de ENS en de GMR. Als agentschap geregistreerd in CDS, met een Brits EORI-nummer, kunnen wij de Britse invoeraangifte voor je indienen. Meer over onze rol lees je op de pagina Export naar het VK.

Wil je je route naar het VK doorspreken? Neem contact met ons op. Houd er rekening mee dat wij je uitsluitend in het Pools of Engels kunnen helpen.

Veelgestelde vragen