Cło antydumpingowe – co to jest, jak sprawdzić w TARIC, czy towar jest objęty, i jak działa w UK

Co to jest cło antydumpingowe?

Dumping występuje wtedy, gdy towar jest eksportowany do UE po cenie niższej niż jego „wartość normalna” w kraju eksportu. Jeżeli powoduje to szkodę dla przemysłu unijnego, Unia może nałożyć cło antydumpingowe, które wyrównuje różnicę. Ramy prawne określa rozporządzenie (UE) 2016/1036 w sprawie ochrony przed przywozem produktów będącym przedmiotem dumpingu z krajów nieczłonkowskich Unii Europejskiej.

Środek nakładany jest rozporządzeniem wykonawczym Komisji, na ściśle określone towary i kraje pochodzenia. Ostateczny środek wygasa co do zasady po 5 latach, chyba że przegląd wygaśnięcia wykaże potrzebę jego utrzymania (art. 11 ust. 2 rozporządzenia 2016/1036). Cło antydumpingowe płaci się dodatkowo, obok cła zwykłego i VAT-u – o ich relacji piszemy w artykule cło a VAT.

Jak sprawdzić w TARIC, czy towar jest objęty cłem antydumpingowym?

TARIC to zintegrowana taryfa UE, w której znajdziesz stawki ceł i środki ochrony handlu. Procedura sprawdzenia:

1. ustal kod towaru (CN lub 10-cyfrowy TARIC) – pomoże artykuł o szukaniu kodów CN,
2. wybierz kraj pochodzenia (a nie kraj wysyłki!),
3. otwórz zakładkę środków i miar dla tego kodu i kraju,
4. poszukaj pozycji opisanych jako cło antydumpingowe; zwróć uwagę na dodatkowe kody TARIC przypisane producentom,
5. zachowaj zrzut ekranu lub numer rozporządzenia – przyda się w razie kontroli.

Pamiętaj, że o stosowaniu środka decyduje kraj pochodzenia towaru w rozumieniu przepisów o pochodzeniu niepreferencyjnym. Towar wyprodukowany w kraju objętym środkiem, ale wysłany przez kraj trzeci, nadal jest objęty. Dlatego warto, aby dokumenty od dostawcy jasno wskazywały producenta i kraj wytworzenia. Kwestię aktualności danych w TARIC omawiamy w poradniku czy TARIC pokazuje aktualne cła.

Czy można odzyskać zapłacone cło antydumpingowe?

W unijnym kodeksie celnym zwrot i umorzenie należności przywozowych regulują art. 116–121 UKC. W praktyce wnioski opierają się na kilku podstawach:

• nadpłata – należność została zapłacona w kwocie wyższej niż należna (m.in. art. 117 UKC),
• towar wadliwy lub niezgodny z umową – odrzucony przez importera i nieużywany (art. 118 UKC),
• błąd organu celnego – gdy w wyniku błędu organu kwota pierwotnie powiadomiona była niższa od należnej, a dłużnik działał w dobrej wierze i nie mógł błędu rozsądnie wykryć; ta podstawa chroni przed dopłatą różnicy (art. 119 UKC),
• względy słuszności – w szczególnych okolicznościach, gdy dłużnikowi nie można przypisać oszustwa ani oczywistego zaniedbania (art. 120 UKC).

Wniosek składa się w ciągu 3 lat od dnia powiadomienia o długu celnym (nadpłata, błąd organu, względy słuszności) albo w ciągu roku (towar wadliwy) – art. 121 ust. 1 UKC; zwrot lub umorzenie następuje, gdy kwota wynosi co najmniej 10 EUR (art. 116 ust. 2). Niezależnie od UKC importer może wystąpić o zwrot cła antydumpingowego, jeśli wykaże, że margines dumpingu, na podstawie którego zapłacono cło, został wyeliminowany lub obniżony poniżej obowiązującej stawki – wniosek kieruje się do Komisji za pośrednictwem państwa członkowskiego, w którym towar dopuszczono do obrotu, w ciągu 6 miesięcy od określenia kwoty cła (art. 11 ust. 8 rozporządzenia 2016/1036). Sam fakt, że później zmieniono lub uchylono środek antydumpingowy, nie oznacza automatycznie prawa do zwrotu – decydują przepisy konkretnego rozporządzenia i podstawy z UKC.

Jak działa cło antydumpingowe w Wielkiej Brytanii?

Po Brexicie Wielka Brytania stosuje własny system środków ochrony handlu. Prowadzi go Trade Remedies Authority (TRA), niezależny organ badający dumping, subsydia i nagły wzrost przywozu; o nałożeniu środka na podstawie rekomendacji TRA decyduje rząd. Wiele środków obowiązujących w UK to środki odziedziczone po UE, które TRA poddaje przeglądom – w efekcie część z nich została zmieniona, przedłużona lub wygasła. Sprawy prowadzone przez TRA są publicznie dostępne w serwisie trade-remedies.service.gov.uk.

Stawkę ceł i ewentualne środki sprawdzisz w UK Trade Tariff (gov.uk/trade-tariff), wpisując kod towaru i kraj pochodzenia. Środki UE i UK są niezależne: towar zwolniony z cła antydumpingowego w UE może go podlegać w UK i odwrotnie. Przy przepływie towarów po obu stronach kanału sprawdzaj więc obie taryfy.

Na co zwrócić uwagę w praktyce?

• weryfikuj kraj pochodzenia i producenta jeszcze przed złożeniem zamówienia, bo cło może zmienić kalkulację marży,
• uwzględnij środek w kalkulacji kosztów i budżecie VAT – cło antydumpingowe nie wchodzi do wartości celnej (art. 72 lit. f UKC), ale zwiększa podstawę VAT z tytułu importu (art. 86 ust. 1 lit. a dyrektywy 2006/112/WE) (zob. jak obliczyć wartość celną),
• śledź terminy przeglądów środków dla kluczowych kodów towarowych,
• zachowuj dokumentację pochodzenia przez cały okres, w którym organ może przeprowadzić kontrolę.

Czym różni się cło antydumpingowe od zwykłego cła i środków wyrównawczych?

Zwykłe cło przywozowe wynika z taryfy i dotyczy większości towarów spoza UE, bez względu na ceny eksportowe. Cło antydumpingowe pojawia się tylko wtedy, gdy po dochodzeniu stwierdzono dumping i wynikającą z niego szkodę dla przemysłu unijnego. Środki wyrównawcze (antysubsydyjne) to osobna kategoria, stosowana wobec towarów, których produkcja lub eksport były subsydiowane przez państwo trzecie. W TARIC oba rodzaje środków pojawiają się wśród środków ochrony handlu, więc warto czytać opis każdej pozycji, a nie tylko szukać samej stawki.

Jakie dokumenty są potrzebne, gdy towar jest objęty środkiem?

W wielu rozporządzeniach antydumpingowych stawka zależy od producenta, a stosowanie niższej stawki wymaga przedstawienia dodatkowych dokumentów, np. faktury handlowej zawierającej określone oświadczenie. Jeśli ich nie przedstawisz, zastosowanie ma stawka rezydualna, zazwyczaj najwyższa. Dlatego przed zamówieniem towaru poproś dostawcę o dokumenty potwierdzające producenta i sprawdź w treści rozporządzenia, jakich dowodów wymaga organ celny. Brak właściwego dokumentu w momencie zgłoszenia bywa trudny do naprawienia po fakcie.

Co grozi za pominięcie cła antydumpingowego w zgłoszeniu?

Zaniżenie należności z powodu niewskazania środka lub błędnego kraju pochodzenia skutkuje po kontroli dopłatą cła wraz z odsetkami, a w razie podejrzenia umyślnego działania – także odpowiedzialnością karną skarbową. Środki antydumpingowe są szczególnie często kontrolowane, bo przywóz towarów z państw objętych środkami bywa próbą jego obejścia przez zmianę kraju wysyłki. Jeżeli po odprawie okaże się, że popełniono błąd, lepiej złożyć korektę zgłoszenia niż czekać na kontrolę (korekta zgłoszenia jest zwykle bezpieczniejsza niż oczekiwanie na kontrolę).

Jak planować zakupy, gdy środek może się zmienić?

Środki antydumpingowe nie są wieczne: wygasają po upływie określonego czasu, chyba że zostaną przedłużone po przeglądzie wygaszeniowym, a w trakcie obowiązywania mogą być zmieniane na skutek przeglądów okresowych. Dla firmy importującej regularnie z jednego kraju oznacza to, że kalkulacja kosztów powinna uwzględniać możliwość zmiany stawki. Przy kontraktach długoterminowych warto zapisać w umowie z dostawcą, kto ponosi ryzyko zmiany cła, i monitorować komunikaty w Dzienniku Urzędowym UE oraz w TARIC. To samo dotyczy UK, gdzie decyzje TRA publikowane są w serwisie spraw publicznych.

Czy cło antydumpingowe dotyczy także towarów z UK?

Wielka Brytania jest po Brexicie państwem trzecim, więc towary wytworzone w UK mogą w teorii podlegać środkom UE, ale w praktyce środki dotyczą przede wszystkim wskazanych krajów, zwykle spoza Europy. O objęciu decyduje kraj pochodzenia, a nie to, że towar przejechał przez UK. Gdy sprowadzasz do UE towar wyprodukowany w Azji i składowany w brytyjskim magazynie, sprawdzaj w TARIC pochodzenie producenta, a nie kraj wysyłki. Pomyłka w tym punkcie jest jedną z najczęstszych przyczyn dopłat po kontroli. Ten sam towar sprowadzony do UK podlega osobnej ocenie według taryfy brytyjskiej i decyzji TRA. W obu przypadkach dokumenty pochodzenia od dostawcy są kluczowe, zwłaszcza gdy towar był po drodze przeładowywany lub przechowywany. Zachowaj je razem ze zgłoszeniem, aby w razie kontroli móc wykazać, skąd naprawdę pochodzi towar i dlaczego zastosowano daną stawkę.

Źródła

• Rozporządzenie (UE) 2016/1036 – ochrona przed dumpingiem (EUR-Lex)
• Rozporządzenie (UE) nr 952/2013 – art. 116–121 (EUR-Lex)
• Trade Remedies Authority – gov.uk
• UK Trade Tariff – gov.uk
• Cła – Krajowa Administracja Skarbowa (podatki.gov.pl)

Chcesz sprawdzić, czy planowany import podlega środkom ochrony handlu? Skontaktuj się z nami – agencja celna zarejestrowana w CDS, nr EORI UK.

Najczęstsze pytania