Tranzyt T1 z UK do Polski: jak działa krok po kroku

Tranzyt T1 z UK do Polski to przewóz towarów nieunijnych we wspólnej procedurze tranzytowej: cło i VAT są zawieszone na czas podróży i nie płaci się ich na kolejnych granicach, a formalności importowe załatwia się w Polsce, gdy tranzyt się zakończy. Wielka Brytania i UE są stronami Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej, więc T1 otwarty w Wielkiej Brytanii to tranzyt wspólny, a nie unijny. Otwiera go w systemie NCTS posiadacz procedury (główny zobowiązany), zabezpiecza gwarancją, a kończy przedstawienie towarów i numeru MRN w urzędzie przeznaczenia (GOV.UK; odpowiednik dla tranzytu unijnego: art. 233 UKC).

Ta strona opisuje przebieg tranzytu UK–Polska. Sam dokument i różnicę T1/T2 wyjaśnia dokument T1, a stronę polską – jak zamknąć T1 w Polsce.

Powiększ

Czym jest tranzyt T1 i czym różni się od T2 oraz od importu

We wspólnej procedurze tranzytowej towary są albo nieunijne (T1), albo unijne (T2) (HMRC, Transit Manual Supplement, sekcja 2). Towary wysyłane z Wielkiej Brytanii do Polski zwykle jedą jako T1. T2 dotyczy towarów unijnych, np. towaru z jednego państwa UE, który przechodzi przez UK do innego państwa UE i ma zachować status unijny. Podczas tranzytu płatność cła i innych należności jest zawieszona, a wymagane jest zabezpieczenie na ich pokrycie (GOV.UK: transit and other suspensive regimes).

Fraza „import T1” bywa mylnie rozumiana: T1 to przewóz pod nadzorem celnym, a nie dopuszczenie do obrotu. Po zakończeniu tranzytu towar nadal trzeba odprawić importowo (zgłoszenie celne, cło, VAT). Różnicę opisuje T1 a import bezpośredni.

Dwa warianty: T1 otwarty w UK albo w porcie UE

• Tranzyt otwarty w Wielkiej Brytanii (wspólny). Towar wyjeżdża z UK na T1 zgłoszonym w urzędzie wyjścia albo u upoważnionego nadawcy i jedzie do polskiego urzędu przeznaczenia.
• Tranzyt otwarty w punkcie wjazdu do UE. Towar dopływa lub dojeżdża do innego państwa UE (np. do portu w Niemczech lub Holandii) i dalej jedzie w procedurze tranzytu unijnego do polskiego urzędu, gdzie przeprowadza się odprawę importową. Ten odcinek biegnie wyłącznie na obszarze celnym UE, więc stosuje się unijny kodeks celny i rozporządzenie 2015/2447 (art. 226 UKC).

T1 nie jest potrzebny, gdy odprawa importowa (dopuszczenie do obrotu) odbywa się już w punkcie wjazdu do UE.

Tranzyt T1 z UK do Polski krok po kroku

Kroki poniżej opisują przewóz wywożony z Wielkiej Brytanii wg wytycznych HMRC (GOV.UK: moving goods out of Great Britain through common transit countries).

1. Zaplanuj przewóz. Ustal, kto jest głównym zobowiązanym, jaką trasą pojedzie towar, jakie urzędy tranzytowe wchodzą w grę i kto jest przewoźnikiem. Zachowaj dane przewoźnika.
2. Złóż zgłoszenie wywozowe, jeśli jest wymagane dla danego towaru.
3. Załaduj i zaplombuj. Zaplombuj pojazd (gdy to właściwe) i wpisz numer plomby w NCTS.
4. Złóż zgłoszenie tranzytowe w NCTS z numerem zgłoszenia wywozowego. System nadaje numer MRN.
5. Zwolnienie. U upoważnionego nadawcy czekasz na zgodę HMRC. W urzędzie wyjścia przewoźnik zawozi towar tam, gdzie wskazano: do inland border facility, wyznaczonego punktu kontroli celnej w porcie albo do urzędu wyjścia. Papierowy TAD nie jest już obowiązkowy (patrz niżej).
6. Przejazd. Przewoźnik przedstawia towar i dokumenty w każdym urzędzie tranzytowym wskazanym w zgłoszeniu i trzyma się wyznaczonej trasy, jeśli ją wyznaczono.
7. Przybycie do Polski. Towary i numer MRN przedstawia się w urzędzie przeznaczenia (albo u upoważnionego odbiorcy), urząd przeprowadza kontrolę i zwalnia towar z tranzytu (HMRC, Transit Manual Supplement, sekcja 4; dla tranzytu unijnego art. 306 rozporządzenia 2015/2447).
8. Zamknięcie. Urząd wyjścia zamyka (rozlicza) operację i zwalnia gwarancję. Sprawdź status w NCTS i zachowaj potwierdzenie.

Kto otwiera T1: główny zobowiązany, upoważniony nadawca i agencja

Procedurę otwiera osoba uprawniona do korzystania z procedury (główny zobowiązany, ang. principal): zwykle eksporter, importer albo agencja celna działająca w jego imieniu. Zgodnie z Konwencją odpowiada ona za przedstawienie towarów w stanie nienaruszonym w urzędzie przeznaczenia w wyznaczonym terminie. Odpowiedzialność ponosi także przewoźnik lub odbiorca, który przyjmuje towar, wiedząc, że jedzie w tranzycie. HMRC zaznacza, że jeśli te osoby nie zostaną poinformowane o swoich obowiązkach, organ może dochodzić zapłaty długu celnego tylko od posiadacza procedury (HMRC, Transit Manual Supplement, sekcja 4; odpowiednik w prawie UE: art. 233 ust. 1 i 3 UKC).

Upoważniony nadawca może rozpocząć przewóz z własnego magazynu, a upoważniony odbiorca przyjąć i zakończyć go w zatwierdzonym miejscu. Obaj potrzebują pozwolenia celnego, a HMRC wymaga gwarancji generalnej (comprehensive) do ubiegania się o status upoważnionego nadawcy (GOV.UK: guarantee for common and Union transit).

NCTS, gwarancja, MRN i TAD

• NCTS. Przedsiębiorca z UK musi używać NCTS do przewozu w ramach Konwencji. Potrzebny jest numer EORI (albo identyfikator przedsiębiorcy z kraju wspólnego tranzytu), adres, gwarancja, numer zgłoszenia w Customs Declaration Service dla towarów dopuszczonych do obrotu, dane pojazdu i opis towaru (GOV.UK: using NCTS). HMRC wymaga też 6-cyfrowego kodu towarowego (HS) dla każdej pozycji zgłoszenia tranzytowego (Transit Manual Supplement, 4.1.3.3). Zmiany w systemie opisuje NCTS Phase 6. W Polsce tranzyt obsługuje system NCTS2 (obecnie NCTS2 PLUS) w ramach PUESC.
• Gwarancja. Tranzyt wymaga zatwierdzonej przez HMRC gwarancji, która pokrywa cło, VAT i akcyzę, jakie mogłyby powstać, gdyby operacja nie została prawidłowo zakończona. Gwarancja generalna jest obowiązkowa, jeśli korzystasz z tranzytu więcej niż 3 razy w ciągu 12 miesięcy. Dopóki operacja jest otwarta, część gwarancji jest na nią zarezerwowana, a bez wolnej kwoty nie otworzysz kolejnej (GOV.UK).
• MRN i TAD. MRN identyfikuje operację. Papierowy dokument TAD przestał być obowiązkowy – od 21 stycznia 2025 r. kierowca nie musi mieć jego papierowej kopii (HMRC, sekcja 4.1.8), ale kierowca musi mieć MRN, np. cyfrowo na telefonie, a TAD bywa przydatny przy zmianie trasy lub incydencie. Liczy się to, że towary i MRN trafią do urzędu przeznaczenia: to informuje NCTS, że towar dotarł (HMRC). Pełna lista papierów: jakie dokumenty są potrzebne do T1.

Trasa, GMR/GVMS i wjazd do UE (ENS/ICS2)

Jeśli urząd wyjścia wyznaczył trasę, przewoźnik musi jej przestrzegać. Według HMRC zmiana urzędu tranzytowego przy wyznaczonej trasie może skończyć się odmową przekroczenia granicy albo zawróceniem na zadeklarowany urząd (GOV.UK).

GMR/GVMS. Przy wyjeździe z Wielkiej Brytanii przez porty korzystające z Goods Vehicle Movement Service przewoźnik tworzy numer GMR. Dla przewozów z Wielkiej Brytanii do UE w ramach Konwencji GOV.UK wymaga co do zasady numerów DUCR zgłoszeń wywozowych, a numeru MRN tranzytu (TAD MRN) tylko w określonych przypadkach, np. gdy towar nie wymaga zgłoszenia wywozowego albo przewóz rozpoczął upoważniony nadawca spełniający warunki HMRC (GOV.UK: create a goods movement reference). GMR to odrębny wymóg graniczny i nie zastępuje zgłoszenia tranzytowego; zasady opisuje numer GMR i GVMS.

ENS przy wjeździe do UE. Towary wprowadzane na obszar celny UE muszą być objęte zgłoszeniem wstępnym (ENS), składanym w urzędzie pierwszego wprowadzenia przed wprowadzeniem towarów. Składa je przewoźnik; zamiast niego może to zrobić importer lub odbiorca albo inna osoba, w której imieniu lub na której rzecz działa przewoźnik, a także osoba, która może przedstawić towary w urzędzie wprowadzenia (art. 127 ust. 1, 3 i 4 UKC). Zgłoszenie celne może zastąpić ENS tylko wtedy, gdy zawiera dane ENS i spełnia warunki z art. 130 UKC. Zakres ICS2 obejmuje transport drogowy od 1 kwietnia 2025 r. (Komisja Europejska). Według Komisji od 1 czerwca 2026 r. każda przesyłka wjeżdżająca do UE powinna mieć ważną ENS złożoną bezpośrednio w ICS2 albo, w krajach, które wybrały wariant „opt-in”, łącznie ze zgłoszeniem tranzytowym w NCTS fazy 6 (Komisja Europejska: ICS2). Nie zakładaj więc, że sam tranzyt otwarty w UK załatwia ENS: ustal z przewoźnikiem lub agencją przed wyjazdem, kto i w jakim systemie ją składa; więcej w ENS: co to jest i kiedy jest wymagane.

Urząd przeznaczenia w Polsce i zamknięcie w innym urzędzie

Tranzyt kończy się, gdy towary i MRN są przedstawione w urzędzie przeznaczenia. Urząd powiadamia urząd wyjścia o przybyciu, przeprowadza kontrolę na podstawie danych z urzędu wyjścia i przekazuje jej wyniki, a następnie towar zostaje zwolniony z tranzytu i urząd wyjścia rozlicza operację (HMRC, sekcja 4; dla tranzytu unijnego art. 306–309 rozporządzenia 2015/2447).

Towary można przedstawić także w innym urzędzie niż zadeklarowany. W tranzycie unijnym taki urząd jest wtedy uznawany za urząd przeznaczenia i powiadamia urząd wyjścia (art. 306 ust. 4 i art. 307 ust. 2 rozporządzenia 2015/2447). W tranzycie wspólnym z UK, gdy faktyczny urząd przeznaczenia nie ma rekordu przewidywanego przybycia, NCTS automatycznie żąda go od urzędu wyjścia (HMRC, 4.6). Szczegóły: czy można zamknąć T1 w dowolnym urzędzie.

Zamknięcie T1 to nie odprawa towaru. Komunikaty o zwolnieniu i rozliczeniu oznaczają tylko, że towar opuścił procedurę tranzytu, a nie nadzór celny. Odprawa importowa w Polsce to osobne zgłoszenie.

Termin

Termin na przedstawienie towarów wyznacza urząd wyjścia, uwzględniając trasę i środek transportu. W tranzycie unijnym wiąże on organy państw, przez które towar przejeżdża (art. 297 rozporządzenia 2015/2447). Dla terminów ustalanych przez HMRC Transit Manual Supplement podaje, że standardowo oczekuje maksymalnie 8 dni dla przewozów do UE i 4 dni dla przewozów w obrębie UK; u upoważnionych nadawców termin wynika z pozwolenia (HMRC). Uwzględnij kolejki graniczne i weekendy, bo spóźnienie może uruchomić postępowanie, nawet gdy towar jest w porządku.

Co się dzieje, gdy T1 nie zostanie zamknięty

Jeśli urząd wyjścia nie otrzyma zawiadomienia o przybyciu przed upływem terminu, wszczyna postępowanie poszukiwawcze (w tranzycie unijnym: art. 310 rozporządzenia 2015/2447). HMRC deklaruje, że kontaktuje się z nadawcą w ciągu 7 dni od dnia, w którym towar powinien dotrzeć (GOV.UK). Niedopełnienie obowiązków tranzytowych może skutkować powstaniem długu celnego (art. 79 UKC), a gwarancja pozostaje zablokowana do rozliczenia operacji; nieprawidłowe zakończenie może opóźnić jej zwolnienie i prowadzić do kar lub dodatkowych opłat. Co sprawdzić: niezamknięte T1.

Typowe problemy

• Towar dojechał, ale nikt nie przedstawił go wraz z MRN w urzędzie przeznaczenia, więc operacja pozostaje otwarta.
• Brak potwierdzenia odbioru z urzędu lub od odbiorcy.
• Zmiana trasy wbrew zgłoszeniu.
• Zbyt niska gwarancja, przez co nie da się otworzyć kolejnej operacji.
• Dane zgłoszenia (kod towarowy, masa, strony) różnią się od faktury i dokumentów przewozowych.
• Utożsamianie zamknięcia T1 z odprawą importową.

Potrzebujesz T1 z UK do Polski?

Obsługujemy stronę NCTS tranzytu UK–Polska i następującą po nim odprawę importową. Wyślij dane przesyłki, a odpowiemy z wyceną; zasady rozliczeń opisuje strona ile kosztuje odprawa celna UK.

Zobacz film: Tranzyt T1 UK – kiedy wymagany i ile kosztuje? | Procedura celna 2026

Najczęstsze pytania