Od 30 kwietnia 2024 roku każda przesyłka towarów podlegających kontrolom sanitarnym i fitosanitarnym (SPS), wjeżdżająca do Wielkiej Brytanii przez Port w Dover lub Eurotunnel, objęta jest obowiązkową opłatą rządową — Common User Charge (CUC). Opłatę pobiera Defra na pokrycie kosztów operacyjnych rządowego Border Control Post (BCP) w Sevington. Dotyczy importerów, spedytorów i agentów celnych obsługujących towary POAO, niektóre rośliny oraz żywność i paszę wysokiego ryzyka nieodzwierzęcego pochodzenia.
Czym jest Common User Charge i dlaczego powstał
Realizując Border Target Operating Model (BTOM), UK uruchomiło od wiosny 2024 pełne kontrole SPS dla importu z UE. Rząd obsługuje BCP w Sevington (Kent), przez który kierowane są przesyłki ze ścieżki kontrolnej z Dover i Eurotunnel. Koszty operacyjne (ok. 23,06 mln GBP w pierwszym roku) pokrywane są z CUC. Sevington to infrastruktura wspólna (common user) — stąd nazwa. Stawki ustala Defra corocznie.
Kogo dotyczy opłata
CUC obejmuje wyłącznie towary wjeżdżające do UK przez Dover i Eurotunnel. Inne porty (Portsmouth, Harwich, Tilbury) ustalają własne opłaty BCP — CUC ich nie dotyczy. Opłacie podlegają:
- Produkty pochodzenia zwierzęcego (POAO) — importy i tranzyty
- Rośliny wysokiego i średniego ryzyka A — importy
- Żywność/pasza nieodzwierzęca wysokiego ryzyka (HRFNAO) — importy
Stawki Common User Charge (2024/2025)
Naliczane za linię towarową w jednym CHED (Common Health Entry Document), niezależnie od tego, czy kontrola fizyczna się odbyła.
| Kategoria towaru | Typ ruchu | Stawka za linię |
|---|---|---|
| POAO — niskie ryzyko | Import | £10 |
| POAO — średnie/wysokie ryzyko | Import | £29 |
| POAO — wszystkie | Tranzyt | £10 |
| Rośliny — niskie ryzyko / średnie B | Import | Brak opłaty |
| Rośliny — średnie A / wysokie ryzyko | Import | £29 |
| Rośliny — wszystkie | Tranzyt | Brak opłaty |
| HRFNAO | Import | £29 |
| HRFNAO | Tranzyt | Brak opłaty |
Limity maksymalne (cap per CHED)
- Maks. za CHED średniego/wysokiego ryzyka: £145 (5 × £29)
- Maks. za CHED niskiego ryzyka POAO i tranzyty: £50 (5 × £10)
Jeśli CHED zawiera towary o różnych poziomach ryzyka, do wszystkich linii stosuje się stawkę najwyższego ryzyka.
Uwaga: Stawki dotyczą okresu 30.04.2024–29.04.2025. Defra dokonuje corocznego przeglądu. Stawki 2025/2026 nie zostały jeszcze oficjalnie potwierdzone na dzień publikacji — weryfikuj na gov.uk/guidance/common-user-charge-rates-and-eligibility.
Kto jest zobowiązany do zapłaty
Odpowiedzialność spoczywa na podmiocie składającym powiadomienie CHED w IPAFFS:
- Bezpośredni importer składający powiadomienie — odpowiada za opłatę.
- Agent/spedytor składający w imieniu importera — odpowiada, chyba że korzysta z danych rozliczeniowych importera (za jego zgodą).
- Przy Delegation of Authority (agent używa danych importera) — importer pozostaje stroną zobowiązaną.
Agencje obsługujące IPAFFS muszą jasno uzgodnić z klientem, czyje dane rozliczeniowe są wprowadzone — inaczej agent dostanie fakturę na własny rachunek.
Fakturowanie i płatność
Faktury wystawia Shared Services Connected Ltd (SSCL) w imieniu Defra (domena @gov.sscl.com).
| Element | Szczegóły |
|---|---|
| Częstotliwość | Miesięcznie, za poprzedni miesiąc |
| Termin płatności | 30 dni od daty faktury |
| Metody | Przelew BACS, płatność online, telefon, czek |
Jak CUC wpływa na koszty importu z UE
CUC to stały koszt każdej przesyłki SPS przez Dover/Eurotunnel. Przykład: przesyłka mleczno-mięsna (POAO, wysokie ryzyko) z CHED zawierającym 3 linie = 3 × £29 = £87. Przy 5+ liniach aktywuje się cap £145. CUC jest niezależny od cła, Postponed VAT Accounting i opłat portowych. Uwzględniaj go w kalkulacji landed cost.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy CUC dotyczy każdego importu z UE do UK? Nie — tylko towarów SPS przez Dover i Eurotunnel. Inne porty mają własne opłaty BCP.
Czy płaci się zawsze, nawet bez kontroli fizycznej? Tak — opłata za złożenie powiadomienia CHED, niezależnie od kontroli.
Czy stawki będą rosły? Defra dokonuje corocznego przeglądu na podstawie kosztów BCP. Nowe stawki ogłaszane na gov.uk przed kolejnym rokiem rozliczeniowym.
Jak ustawić dane, by faktura trafiła do importera? W IPAFFS agent wybiera rozliczenie na dane importera i posiada Delegation of Authority.
Jak pomagamy
Agencja celna agencjacelna.uk obsługuje odprawy import/eksport UK–PL, w tym pełne powiadomienia IPAFFS dla towarów SPS. Doradzamy w konfiguracji danych rozliczeniowych CUC, klasyfikacji ryzyka i optymalizacji landed cost. Skontaktuj się, zanim przesyłka dotrze do Dover.
