Incoterms 2020 to 11 reguł Międzynarodowej Izby Handlowej (ICC), które określają, kto organizuje transport i ubezpieczenie, kto odprawia towar w eksporcie i imporcie oraz w którym momencie ryzyko przechodzi ze sprzedającego na kupującego. Siedem reguł jest dla każdego rodzaju transportu, a cztery tylko dla transportu morskiego i śródlądowego.
Spis treści
Czym są Incoterms
Incoterms (International Commercial Terms) to zbiór trzyliterowych skrótów opracowywanych przez ICC. Wpisane do umowy sprzedaży lub na fakturę porządkują trzy sprawy: kto organizuje i opłaca transport oraz ubezpieczenie, kto odpowiada za odprawę celną i kiedy ryzyko utraty lub uszkodzenia towaru przechodzi na kupującego. Incoterms nie są przepisem prawa i nie regulują przeniesienia własności ani płatności – obowiązują tylko wtedy, gdy strony się na nie powołają, np. „FCA Warszawa, Incoterms® 2020”. Obecna wersja to Incoterms 2020 (ICC).
Dwie grupy reguł
- Reguły dla każdego rodzaju transportu: EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU i DDP. Stosuje się je także w transporcie drogowym między UK a UE.
- Reguły tylko dla transportu morskiego i śródlądowego: FAS, FOB, CFR i CIF. Gdy kontener przekazuje się przewoźnikowi w terminalu, a nie na pokładzie statku, lepiej pasują reguły dla każdego rodzaju transportu – ICC Academy wskazuje FCA jako dobrze dopasowaną do transportu kontenerowego i multimodalnego (ICC Academy: FCA czy FOB).
Wszystkie 11 reguł w tabeli
| Reguła | Transport | Moment dostawy (przejścia ryzyka) | Odprawa eksportowa | Odprawa importowa |
|---|---|---|---|---|
| EXW | każdy | Towar oddany do dyspozycji kupującego w miejscu sprzedającego, bez załadunku | kupujący | kupujący |
| FCA | każdy | Towar wydany przewoźnikowi kupującego (lub załadowany u sprzedającego) | sprzedający | kupujący |
| CPT | każdy | Przekazanie pierwszemu przewoźnikowi; sprzedający płaci za przewóz do miejsca przeznaczenia | sprzedający | kupujący |
| CIP | każdy | Jak CPT; sprzedający dodatkowo ubezpiecza towar (wyższy poziom ochrony niż w CIF) | sprzedający | kupujący |
| DAP | każdy | Towar gotowy do rozładunku na środku transportu w miejscu przeznaczenia | sprzedający | kupujący |
| DPU | każdy | Towar rozładowany w miejscu przeznaczenia (sprzedający rozładowuje) | sprzedający | kupujący |
| DDP | każdy | Jak DAP; sprzedający odprawia towar w imporcie i płaci należności importowe | sprzedający | sprzedający |
| FAS | morski/śródlądowy | Towar wzdłuż burty statku w porcie załadunku | sprzedający | kupujący |
| FOB | morski/śródlądowy | Towar na pokładzie statku w porcie załadunku | sprzedający | kupujący |
| CFR | morski/śródlądowy | Towar na pokładzie; sprzedający płaci fracht do portu przeznaczenia | sprzedający | kupujący |
| CIF | morski/śródlądowy | Jak CFR; sprzedający dodatkowo ubezpiecza towar (minimalny zakres) | sprzedający | kupujący |
Tabela jest skrótem; pełne brzmienie obowiązków określa publikacja ICC. Przy EXW sprzedający nie ma obowiązku odprawy eksportowej (robi to kupujący, sprzedający jedynie pomaga w dokumentach), a przy DDP sprzedający musi przeprowadzić odprawę importową w kraju przeznaczenia (ICC Academy: EXW czy DDP). Podział warto potwierdzić w umowie.
Co zmieniło się w Incoterms 2020
- Reguła DAT została zastąpiona przez DPU (Delivered at Place Unloaded) i przeniesiona za DAP.
- W CIP obowiązuje wyższy poziom ubezpieczenia (Institute Cargo Clauses (A) lub równoważne), a w CIF pozostaje minimalny (Clause (C)).
- W FCA strony mogą uzgodnić, że kupujący poleci przewoźnikowi wystawić konosament z adnotacją „on board” dla sprzedającego.
Incoterms a odprawa celna UK–UE
- Kto odprawia towar: tylko przy DDP odprawę importową i należności ponosi sprzedający. W relacji z UK sprzedający musi wtedy móc działać jako importer lub mieć agenta celnego, numer EORI i rozwiązanie dla VAT – dlatego DDP bywa kosztowne bez uporządkowanego procesu (zob. DDP czy DAP przy eksporcie do UK i błędy marży przy DDP).
- Wartość celna: reguła wpływa na to, co zawiera cena na fakturze (np. cena EXW nie obejmuje transportu), a gov.uk zaznacza, że wybór Incoterms nie ogranicza metod ustalania wartości celnej (gov.uk: Incoterms). W UE do wartości celnej wlicza się co do zasady transport i ubezpieczenie do miejsca wprowadzenia towarów na obszar celny Unii (art. 71 UKC). Zobacz jak obliczyć wartość celną.
- Dokumenty: przed wysyłką ustal z kontrahentem, kto składa ENS, kto jest importerem i kto ma numer EORI – ENS: co to jest i kiedy jest wymagane.
Jak wybrać regułę
Wybierz regułę zgodną z rodzajem transportu i możliwościami stron: jeśli nie masz doświadczenia w odprawie importowej w kraju kupującego, DAP jest zwykle bezpieczniejszy niż DDP. Praktyczne porównanie najczęstszych reguł znajdziesz w artykule Incoterms EXW, FCA, DAP – wyjaśnienie, a ogólne wprowadzenie w tekście zrozumienie Incoterms. W razie wątpliwości skontaktuj się z nami przed pierwszą wysyłką.
Zobacz film: Incoterms 2020 – DAP, DDP, FCA dla handlu UK | Kiedy ryzyko przechodzi na kupującego?
Opracowanie własne na podstawie informacji ICC i gov.uk; szczegółowe obowiązki stron wynikają z pełnego tekstu Incoterms® 2020 i z umowy.
Najczęstsze pytania
Ile reguł zawiera Incoterms 2020?
Jedenaście. Siedem (EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP) można stosować przy każdym rodzaju transportu, a cztery (FAS, FOB, CFR, CIF) tylko w transporcie morskim i śródlądowym.
Czy Incoterms są przepisem prawa?
Nie. To zbiór reguł handlowych ICC, który wiąże strony tylko wtedy, gdy powołają się na niego w umowie lub na fakturze, np. „DAP Gdańsk, Incoterms® 2020”. Nie regulują przeniesienia własności ani płatności.
Która reguła Incoterms oznacza, że sprzedający odprawia towar w imporcie?
Tylko DDP (Delivered Duty Paid). Przy pozostałych regułach odprawę importową i należności ponosi kupujący.
Czym różni się DAP od DPU?
Przy DAP sprzedający dostarcza towar na środku transportu gotowy do rozładunku w miejscu przeznaczenia, a rozładunek należy do kupującego. Przy DPU sprzedający musi towar również rozładować.
Czym różni się CIP od CIF pod względem ubezpieczenia?
W Incoterms 2020 CIP wymaga wyższego poziomu ubezpieczenia (Institute Cargo Clauses (A) lub podobne), a CIF domyślnie minimalnego (Clause (C)). Strony mogą uzgodnić wyższy zakres.
Jak Incoterms wpływają na odprawę celną z UK lub do UK?
Określają, kto składa zgłoszenia i odprawia towar w eksporcie i imporcie oraz co zawiera cena na fakturze, od której zależy wartość celna. Przy DDP sprzedający musi poradzić sobie z odprawą importową w kraju kupującego, więc potrzebuje m.in. numeru EORI i agenta celnego.
Powiązane poradniki
Masz podobną sprawę? Zapytaj agencję celną
Opisz towar lub pojazd, trasę i termin. Odpowiadamy w dni robocze, zwykle tego samego dnia.
Coś poszło nie tak. Spróbuj ponownie albo napisz do nas e-mail lub na WhatsApp.